Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 41

त्वया संबोधनीयाः स्म वयं मातः सदैव हि । अगम्यरूपा विद्या त्वमस्माभिर्बोध्यसे कथम्

tvayā saṃbodhanīyāḥ sma vayaṃ mātaḥ sadaiva hi | agamyarūpā vidyā tvamasmābhirbodhyase katham

اے ماں! ہمیں تو ہمیشہ آپ ہی سے تعلیم پانا چاہیے۔ آپ خود علم ہیں، ایسی صورت کہ جس تک رسائی نہیں—ہم آپ کو کیسے سمجھا سکتے ہیں؟

त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
संबोधनीयाःto be instructed/awakened (by you)
संबोधनीयाः:
Karta (Logical subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-√बुध् (धातु) + अनीयर् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formकर्मणि-भावे अनीयर्-प्रत्ययान्तः (gerundive/obligation), पुंलिङ्गे प्रथमा, बहुवचनम्; विधेय-विशेषणम् (predicate adjective)
स्मindeed/just (particle)
स्म:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formभूतार्थक/स्मरणार्थक-निपातः; लकारार्थानुवर्तकः (particle used with verb)
वयम्we
वयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा, बहुवचनम्
मातःO mother
मातः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
सदैवalways
सदैव:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय) + एव (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (emphatic particle)
अगम्यरूपाhaving an incomprehensible form
अगम्यरूपा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअगम्य (कृदन्त; √गम् + यत्) + रूप (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः: अगम्यं रूपं यस्याः सा; स्त्रीलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (विद्या इत्यस्य)
विद्याknowledge, learning
विद्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा, एकवचनम्
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
बोध्यसेare understood/are to be known
बोध्यसे:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√बुध् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), मध्यमपुरुषः (2nd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive sense)
कथम्how?
कथम्:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्ययम् (interrogative adverb)

Unspecified devotees/speakers addressing the Goddess (Mother) in reverence

Scene: Two reverent figures address the Mother-Goddess with folded hands, acknowledging her as unfathomable Knowledge; the scene is quiet, luminous, and inwardly focused.

M
Mātṛ (Mother Goddess)
V
Vidyā (personified Knowledge)

FAQs

True learning begins with humility: the divine source of knowledge instructs beings, not the other way around.

The verse sits within Dvārakā-māhātmya; the devotion expressed supports the sanctity of Dvārakā’s sacred setting.

No explicit ritual; it models the inner discipline of reverence and surrender.