Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

सत्पुण्यनिचयो यस्यां युष्माकं समभूद्ध्रुवम् । तस्याः पापाग्निशमनं कथं स्यादिति चिन्त्यताम्

satpuṇyanicayo yasyāṃ yuṣmākaṃ samabhūddhruvam | tasyāḥ pāpāgniśamanaṃ kathaṃ syāditi cintyatām

جس میں یقیناً تمہارا سَت پُنّیہ کا ذخیرہ پیدا ہوا ہے؛ پس غور کرو کہ اُس میں پاپ کی آگ کیسے بجھائی جائے؟

सत्पुण्यनिचयःa heap of true merit
सत्पुण्यनिचयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसत् + पुण्य + निचय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; ‘पुण्यानां निचयः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष, ‘सत्’ इति विशेषणपूर्वपद
यस्याम्in which (river/place)
यस्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; सम्बन्धबोधक-यत् (relative pronoun)
युष्माकम्of you (all)
युष्माकम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
समभूत्arose; came to be
समभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + भू (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ध्रुवम्certainly
ध्रुवम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb), निश्चयार्थे ‘certainly’
तस्याःof her/of that (Gautamī)
तस्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
पापाग्निशमनम्the quelling of the fire of sin
पापाग्निशमनम्:
Karma/Predicate nominal (कर्म/विधेय)
TypeNoun
Rootपाप + अग्नि + शमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; ‘पापस्य अग्निः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष + ‘तस्य शमनम्’ इति तत्पुरुष (multi-stage)
कथम्how?
कथम्:
Adverbial (प्रश्नार्थ क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)
स्यात्might be; could be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Discourse marker (उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-निपात (quotative particle)
चिन्त्यताम्let it be thought over
चिन्त्यताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense): ‘let it be considered’

Nārada

Tirtha: Dvārakā (within Prabhāsa-kṣetra narrative frame)

Type: kshetra

Listener: Assembly of devas/ṛṣis/tīrthas (collective)

Scene: A solemn assembly at a sacred shore/temple precinct in Dvārakā-Prabhāsa, elders urging collective contemplation on how to extinguish the ‘fire of sin’ despite amassed merit; atmosphere of dusk-like introspection with ritual lamps and calm sea/river symbolism.

N
Nārada
G
Gautamī (Godāvarī)

FAQs

Sin is portrayed as a burning force that requires deliberate dharmic remedy; merit and purification are central Purāṇic themes.

Gautamī (Godāvarī) is the implied focus, treated as a sacred locus where merit accumulates and purification is sought.

No explicit rite is named; the verse calls for determining an appropriate expiation (prāyaścitta) to extinguish pāpa-agni.