Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 90

Devanagari script

स्वस्थानं गच्छ विप्रेंद्र सर्वान्कामानवाप्स्यसि । मद्भक्तानां युगांतेऽपि विनाशो नोपपद्यते

Transliteration

svasthānaṃ gaccha vipreṃdra sarvānkāmānavāpsyasi | madbhaktānāṃ yugāṃte'pi vināśo nopapadyate

Translation

اے برہمنوں کے سردار، اپنے مقام کو جاؤ؛ تم اپنی سب مرادیں پا لو گے۔ یُگ کے خاتمے پر بھی میرے بھکتوں کا فنا ہونا نہیں ہوتا۔

Word by Word

• स्वस्थानम्: one’s own place/abode
• स्वस्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वस्थान (प्रातिपदिक; स्व + स्थान)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; ‘स्वस्य स्थानम्’ इति षष्ठी-तत्पुरुष

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• विप्रेन्द्र: O best of Brahmins
• विप्रेन्द्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विप्रेन्द्र (प्रातिपदिक; विप्र + इन्द्र)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; ‘विप्राणाम् इन्द्रः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘कामान्’ इति विशेषण

• कामान्: desires
• कामान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• अवाप्स्यसि: you will obtain
• अवाप्स्यसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + आप् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• मद्भक्तानाम्: of my devotees
• मद्भक्तानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मद्भक्त (प्रातिपदिक; मत् + भक्त)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; ‘मम भक्ताः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष

• युगान्ते: at the end of an age
• युगान्ते: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: युगान्त (प्रातिपदिक; युग + अन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘युगस्य अन्तः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष

• अपि: even/also
• अपि: Avyaya (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (concessive/also: ‘even’)

• विनाशः: destruction
• विनाशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विनाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Avyaya (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात (negation)

• उपपद्यते: is possible/occurs
• उपपद्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप + पद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

Speaker

Śrī Kṛṣṇa (contextual)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Viprendra (best of brāhmaṇas)

Visual Art Cues

Scene: The Lord dismisses the brāhmaṇa with blessing: return home, all desires will be fulfilled; devotees are never destroyed even at yuga’s end.

Characters & Entities

• Kṛṣṇa (implied as 'I')
• Devotees (bhaktas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Bhakti grants both worldly fulfillment aligned with dharma and ultimate security; divine protection transcends cosmic cycles.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching arises in the Dvārakā Māhātmya setting, reinforcing Dvārakā as the Lord’s protected domain.

What ritualistic prescription is mentioned?

No external ritual is stated; the operative ‘practice’ implied is steadfast devotion (bhakti).