Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 58

यक्षाश्चासुरगंधर्वाः सिद्धा विद्याधरास्तथा । रम्भाद्यप्सरसश्चैव प्रह्लादाद्या दितेः सुताः । रक्षा विभीषणाद्याश्च धनदो रक्ष नायकः

yakṣāścāsuragaṃdharvāḥ siddhā vidyādharāstathā | rambhādyapsarasaścaiva prahlādādyā diteḥ sutāḥ | rakṣā vibhīṣaṇādyāśca dhanado rakṣa nāyakaḥ

یکش، اسور اور گندھرو؛ سدھ اور ودیادھر؛ رَمبھا جیسی اپسرائیں؛ پرہلاد سے آغاز کرنے والے دِتی کے بیٹے؛ وبھیشن جیسے راکشس؛ اور یکشوں کے سردار دھنَد (کبیر)—سب وہاں پائے جاتے ہیں۔

यक्षाःYakṣas
यक्षाः:
Karta (कर्ता) — समुच्चित-कर्तृसमूहः
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध) — समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
असुर-गन्धर्वाःAsuras and Gandharvas
असुर-गन्धर्वाः:
Karta (कर्ता) — समुच्चित-कर्तृसमूहः
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक) + गन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (असुराश्च गन्धर्वाश्च); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
सिद्धाःSiddhas
सिद्धाः:
Karta (कर्ता) — समुच्चित-कर्तृसमूहः
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
विद्याधराःVidyādharas
विद्याधराः:
Karta (कर्ता) — समुच्चित-कर्तृसमूहः
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (विद्यां धरन्ति इति); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध) — क्रियाविशेषणार्थ
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: 'likewise')
रम्भा-आद्याःthose beginning with Rambhā
रम्भा-आद्याः:
Karta (कर्ता) — समुच्चित-कर्तृसमूहः
TypeNoun
Rootरम्भा (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (रम्भा आदिः येषाम्); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
अप्सरसःApsarases
अप्सरसः:
Karta (कर्ता) — समुच्चित-कर्तृसमूहः
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (वैदिक/पुराणिक रूप: अप्सरसः)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध) — समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध) — निपातार्थ
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic/only)
प्रह्लाद-आद्याःthose beginning with Prahlāda
प्रह्लाद-आद्याः:
Karta (कर्ता) — समुच्चित-कर्तृसमूहः
TypeNoun
Rootप्रह्लाद (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (प्रह्लादः आदिः येषाम्); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
दितेःof Diti
दितेः:
Sambandha (सम्बन्ध) — षष्ठीसम्बन्ध
TypeNoun
Rootदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
सुताःsons
सुताः:
Karta (कर्ता) — समुच्चित-कर्तृसमूहः
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
रक्षाःRākṣasas
रक्षाः:
Karta (कर्ता) — समुच्चित-कर्तृसमूहः
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
विभीषण-आद्याःthose beginning with Vibhīṣaṇa
विभीषण-आद्याः:
Karta (कर्ता) — समुच्चित-कर्तृसमूहः
TypeNoun
Rootविभीषण (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (विभीषणः आदिः येषाम्); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध) — समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
धनदःDhanada (Kubera)
धनदः:
Karta (कर्ता) — (आशीर्वाद-वाक्ये)
TypeNoun
Rootधनद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
रक्षprotect
रक्ष:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद; मध्यमपुरुष, एकवचन
नायकःO leader
नायकः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनायक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बोधनार्थे प्रथमा (vocative-sense nominative)

A narrator within Dvārakā Māhātmya (speaker not explicit in the excerpt)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: A grand celestial procession entering Dvārakā: gandharvas with vīṇās, apsarases dancing (Rambhā prominent), yakṣas with jeweled ornaments, vidyādharas flying, siddhas in yogic glow, rākṣasas led by serene Vibhīṣaṇa, and Kubera with treasure-emblems—united in reverence.

Y
Yakṣas
A
Asuras
G
Gandharvas
S
Siddhas
V
Vidyādharas
R
Rambhā
A
Apsarases
P
Prahlāda
D
Diti
V
Vibhīṣaṇa
D
Dhanada (Kubera)

FAQs

Holiness transcends species and realm; even celestial and nether beings are drawn to the Lord’s sacred city.

Dvārakā (by section context), depicted as a universal gathering-place.

None; the verse functions as a catalog of beings associated with the site’s grandeur.