Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 70

Devanagari script

दीप्तिमंतं सकर्पूरं करोत्यारार्तिकं नृप । कृष्णस्य वसते लोके सप्तकल्पानि मानवः

Transliteration

dīptimaṃtaṃ sakarpūraṃ karotyārārtikaṃ nṛpa | kṛṣṇasya vasate loke saptakalpāni mānavaḥ

Translation

اے بادشاہ! جو شخص کافور کے ساتھ روشن آرتی کرتا ہے، وہ سات کلپوں تک شری کرشن کے لوک میں سکونت پاتا ہے۔

Word by Word

• दीप्तिमन्तम्: bright, radiant
• दीप्तिमन्तम्: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दीप्ति (प्रातिपदिक) + मन्त (प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; ‘आरार्तिकम्’/‘दीपम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• सकर्पूरम्: with camphor
• सकर्पूरम्: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय-उपसर्गार्थ) + कर्पूर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; अव्ययीभावः—‘कर्पूरेण सह/युक्तम्’

• करोति: does/performs
• करोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• आरार्तिकम्: ārati
• आरार्तिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आरार्तिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचनम्

• कृष्णस्य: of Krishna
• कृष्णस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचनम्

• वसते: dwells
• वसते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• लोके: in the world/realm
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचनम्

• सप्तकल्पानि: seven kalpas
• सप्तकल्पानि: Adhikarana (Duration/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सप्त (संख्या) + कल्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कालपरिमाण), बहुवचनम्; द्विगु-समासः (सप्त कल्पाः)

• मानवः: the man/person
• मानवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced); addressed listener: nṛpa (king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpa (the King)

Visual Art Cues

Scene: A devotee offers a blazing camphor ārati before Kṛṣṇa in a Dvārakā shrine; the flame’s white-gold radiance illuminates the deity’s face and ornaments while conch and bells resound.

Characters & Entities

• Kṛṣṇa
• Karpūra (camphor)
• Ārati (ārārtika)
• Dvārakā
• Kalpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Offering pure, radiant worship (light with camphor) is praised as a powerful bhakti-act leading to long residence in the Lord’s realm.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, in the Dvārakā-māhātmya section of the Skanda Purāṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Performing ārati using camphor (karpūra) for Kṛṣṇa as part of temple worship.