Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

द्वारकां गंतुकामं यः प्रत्यहं कुरुते नरः । फलमाप्नोति मनुजः कुरुक्षेत्रसमुद्भवम्

Transliteration

dvārakāṃ gaṃtukāmaṃ yaḥ pratyahaṃ kurute naraḥ | phalamāpnoti manujaḥ kurukṣetrasamudbhavam

Translation

جو شخص روز بروز دوارکا جانے کا خلوص بھرا ارادہ کرتا ہے، وہ کوروکشیتر کی یاترا سے پیدا ہونے والا ثواب پا لیتا ہے۔

Word by Word

• द्वारकाम्: Dvārakā
• द्वारकाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वारका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (destination)

• गन्तुकामम्: desirous of going
• गन्तुकामम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गन्तु-काम (प्रातिपदिक; गम् (धातु) + तुमुन् ‘गन्तु’ + काम)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (desirous to go)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)

• प्रत्यहम्: every day
• प्रत्यहम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति-अहम् (अव्ययीभाव-समास; प्रति + अहन्)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb: every day)

• कुरुते: does, makes
• कुरुते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (Present/वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्ता

• फलम्: fruit, result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म

• आप्नोति: attains
• आप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: लट् (Present/वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• मनुजः: the person
• मनुजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मनुज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्ता (पुनरुक्त-कर्ता/सम्बोधनार्थ-न)

• कुरुक्षेत्रसमुद्भवम्: arising from (a visit to) Kurukṣetra
• कुरुक्षेत्रसमुद्भवम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कुरुक्षेत्र-समुद्भव (प्रातिपदिक; कुरुक्षेत्र + समुद्भव)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (qualifying फलम्)

Speaker

Mārkaṇḍeya (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā (as intended destination) / Kurukṣetra (as merit benchmark)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee at home performing dawn saṅkalpa facing west toward the sea, visualizing Dvārakā; a faint overlay shows Kurukṣetra’s sacred field to indicate the merit equivalence.

Characters & Entities

• Dvārakā
• Kurukṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In Purāṇic dharma, sincere resolve (saṅkalpa) and steady longing for a tīrtha carry real spiritual potency, even before the journey occurs.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā is praised, with Kurukṣetra used as a comparator for the resulting merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Maintain a daily intention/saṅkalpa to go to Dvārakā.