Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

Devanagari script

स्नानकाले तु कृष्णस्य जयशब्दं करोति यः । करताल समायुक्तं गीतनृत्यं करोति च

Transliteration

snānakāle tu kṛṣṇasya jayaśabdaṃ karoti yaḥ | karatāla samāyuktaṃ gītanṛtyaṃ karoti ca

Translation

جو کرشن کی غسلِ پوجا کے وقت ‘جے’ کا نعرہ بلند کرتا ہے اور کرتال کی تھاپ کے ساتھ گیت و رقص کرتا ہے، وہ عظیم پُنّیہ پاتا ہے۔

Word by Word

• स्नानकाले: at bathing time
• स्नानकाले: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्नान-काल (प्रातिपदिक; स्नान + काल)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक

• कृष्णस्य: of Krishna
• कृष्णस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• जयशब्दम्: the cry/word ‘jaya’ (victory)
• जयशब्दम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जय-शब्द (प्रातिपदिक; जय + शब्द)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष (जय इति शब्दः)

• करोति: makes, utters
• करोति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक

• करताल: hand-cymbals, clapping (karatāla)
• करताल: Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
• Type: Noun
• Root: करताल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (अव्यक्त-कारक; उपपद-सम्बन्धेन)

• समायुक्तम्: accompanied/combined (with)
• समायुक्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ√युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualified to गीतनृत्यम्)

• गीतनृत्यम्: singing and dancing
• गीतनृत्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गीत-नृत्य (प्रातिपदिक; गीत + नृत्य)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः इतरेतर-द्वन्द्व (गीतं च नृत्यं च)

• करोति: does, performs
• करोति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

Speaker

Unspecified (instructional voice within Dvārakā Māhātmya; likely Sūta in Purāṇic frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (nara-īśvara addressed in surrounding verses)

Visual Art Cues

Scene: A jubilant temple courtyard: devotees raise ‘Jaya!’ with hands clapping karatālas; singers and dancers surround the Kṛṣṇa icon during snāna-utsava.

Characters & Entities

• Kṛṣṇa
• Jaya-śabda
• Karatāla

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Joyful, public praise of the Lord—voice and rhythm united—becomes a sanctifying act of devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, in whose worship-culture such celebratory devotion is praised.

What ritualistic prescription is mentioned?

At snāna-kāla: chant ‘jaya’, and perform singing and dancing with clapping (karatāla).