Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 54

Devanagari script

य एवं रुक्मिणीं पश्येत्पूजयेत्कृष्णवल्लभाम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति

Transliteration

ya evaṃ rukmiṇīṃ paśyetpūjayetkṛṣṇavallabhām | sarvapāpavinirmukto viṣṇulokaṃ sa gacchati

Translation

پس جو کوئی رکمنی کے درشن کرے اور کرشن کی محبوبہ کی پوجا کرے، وہ سب گناہوں سے آزاد ہو کر وشنو لوک کو جاتا ہے۔

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धबोधक-सर्वनाम (relative pronoun)

• एवम्: thus, in this manner
• एवम्: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)

• रुक्मिणीम्: Rukmiṇī
• रुक्मिणीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुक्मिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• पश्येत्: should see
• पश्येत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• कृष्णवल्लभाम्: beloved of Kṛṣṇa
• कृष्णवल्लभाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक) + वल्लभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कृष्णस्य वल्लभा)

• सर्वपापविनिर्मुक्तः: freed from all sins
• सर्वपापविनिर्मुक्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + विनिर्मुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; वि-नि-√मुच्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण; समासः—सर्वपापेभ्यः विनिर्मुक्तः (तत्पुरुष/बहुपद-समास)

• विष्णुलोकम्: Viṣṇu’s world
• विष्णुलोकम्: Gati-karma (गतिकर्म/प्राप्तिस्थान)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विष्णोः लोकः)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative pronoun)

• गच्छति: goes, attains
• गच्छति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (contextual attribution within Prabhāsa-khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rukmiṇī darśana-pūjā in Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrims/Brāhmaṇas (implied)

Visual Art Cues

Scene: A devotee first beholds Rukmiṇī beside Kṛṣṇa, then performs pūjā—placing tulasī and flowers, circling a lamp; the sanctum light suggests sins falling away like darkness, opening into a vision of Viṣṇu-loka beyond.

Characters & Entities

• Rukmiṇī
• Kṛṣṇa
• Viṣṇu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion expressed through darśana and pūjā purifies sin and directs the devotee toward Viṣṇu-centered liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, in which Rukmiṇī–Kṛṣṇa worship is highlighted as salvific.

What ritualistic prescription is mentioned?

Seeing (paśyet) and worshipping (pūjayet) Rukmiṇī, Kṛṣṇa’s beloved.