Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

ततोऽन्यदानवान्सर्वान्प्रेषयामास माधवः । रसातलगता केचित्केचिद्विष्णुं समागताः

Transliteration

tato'nyadānavānsarvānpreṣayāmāsa mādhavaḥ | rasātalagatā kecitkecidviṣṇuṃ samāgatāḥ

Translation

پھر مادھو نے دوسرے تمام دانَووں کو روانہ کر دیا؛ کچھ رَساتَل میں دھکیل دیے گئے اور کچھ وِشنو کے حضور حاضر ہو گئے۔

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तदर्थ-क्रम/हेतुवाचक (then/thereupon)

• अन्यदा: at another time
• अन्यदा: Sambandha (Time/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (at another time)

• दानवान्: the demons (Dānavas)
• दानवान्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; दानवान् इत्यस्य विशेषणम्

• प्रेषयामास: sent forth / dispatched
• प्रेषयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + इष् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; causative sense (णिच्) implied by stem ‘प्रेषय-’

• माधवः: Mādhava (Viṣṇu)
• माधवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: माधव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• रसातल-गताः: gone to Rasātala
• रसातल-गताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रसातल (प्रातिपदिक) + गत (कृदन्त; गम् धातु)
• Form: कृदन्त-क्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—रसातलं गताः (द्वितीया-तत्पुरुष)

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चितवाचक (some)

• केचित्: others (some)
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चितवाचक (some)

• विष्णुम्: Viṣṇu
• विष्णुम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• समागताः: came / approached
• समागताः: Kriya (Predicative/क्रिया-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सम् + आ + गम् (धातु)
• Form: कृदन्त-क्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator; likely Sūta/Skanda in the Dvārakā-māhātmya flow)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā tīrtha (Gomati/Cakratīrtha complex implied)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Mādhava commands the dispersal of Dānavas: a portion plunges toward the dark netherworld, while another approaches Viṣṇu’s radiant court, illustrating two destinies under one divine command.

Characters & Entities

• Mādhava
• Viṣṇu
• Dānava
• Rasātala

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine order prevails: Viṣṇu (Mādhava) subdues disruptive forces and restores dharma.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

The verse sits within the Dvārakā-māhātmya context, framing Dvārakā’s sacred landscape under Viṣṇu’s guardianship.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it is narrative, preparing the ground for later worship instructions.