Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 76
Devanagari script
सुमनास्तद्वचः श्रुत्वा क्रोधसंरक्तलोचनः । युध्यध्वमिति तं चोक्त्वा नैतदेवं भविष्यति
Transliteration
sumanāstadvacaḥ śrutvā krodhasaṃraktalocanaḥ | yudhyadhvamiti taṃ coktvā naitadevaṃ bhaviṣyati
Translation
سُمنَاس نے وہ بات سن کر، غضب سے سرخ آنکھوں کے ساتھ اُس سے کہا: “جنگ کرو!” اور اعلان کیا: “یہ یوں ہرگز نہ ہوگا۔”
Word by Word
सुमनाःSumanas (a person)
सुमनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुमनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्his/that
तत्:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; विशेषण (वचः)
वचःspeech/words
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund: 'having heard')
क्रोधसंरक्तलोचनःwhose eyes were reddened with anger
क्रोधसंरक्तलोचनः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रोध + संरक्त + लोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (क्रोधेन संरक्ते लोचने यस्य)
युध्यध्वम्fight (you all)
युध्यध्वम्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund: 'having said')
नnot
न:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारार्थक-अव्यय (adverb: 'thus/in this way')
भविष्यतिwill be/happen
भविष्यति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Sumanās
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Dvārakā
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Sumanās, eyes reddened with anger, confronts an opponent and issues a sharp command to fight, rejecting the proposed outcome.
Characters & Entities
S
SumanāsFAQs
Ego and anger drive resistance to dharma; such defiance in a sacred setting precipitates spiritual and worldly downfall.
The surrounding episode concerns Muktitīrtha in the Dvārakā Māhātmya.
None; the verse marks the turning point from command to confrontation.