Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

हन्यमानस्त्वमस्माभिर्यदि मुक्तोसि वै द्विज । कस्मात्पुनः समायातो मरणाय च दुष्टधीः

hanyamānastvamasmābhiryadi muktosi vai dvija | kasmātpunaḥ samāyāto maraṇāya ca duṣṭadhīḥ

“اے دِوِج برہمن! اگر ہمارے مارنے کے باوجود تُو واقعی بچ نکل کر آزاد ہو گیا تھا، تو پھر بد نیتی کے ساتھ دوبارہ کیوں آیا ہے، گویا مرنے ہی کو آیا ہو؟”

हन्यमानःbeing slain/being struck
हन्यमानः:
Karta-visheshana (Qualifier of ‘tvam’)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच्/मान (Present passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया, बहुवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्त (conditional particle)
मुक्तःreleased, freed
मुक्तः:
Karta-visheshana (Qualifier of ‘tvam’)
TypeAdjective
Rootमुच् (धातु) → मुक्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)
असिare
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (emphatic particle)
द्विजO brāhmaṇa
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
कस्मात्from what cause? why?
कस्मात्:
Hetu (Reason-source/हेतु)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन; प्रश्नवाचक
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshaṇa (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्ति/पुनरागमन (adverb)
समायातःhave come back
समायातः:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु) + सम्+आ (उपसर्ग) → समायात (कृदन्त)
Formभूतकालिक क्त-प्रत्ययान्त (past participle used predicatively), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मरणायfor death
मरणाय:
Sampradana/Prayojana (Purpose/recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (Dative/4th), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
दुष्टधीःevil-minded one
दुष्टधीः:
Karta-visheshana (Qualifier of ‘tvam’)
TypeNoun
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक) + धी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (दुष्टा धीः यस्य/दुष्टा धीः) ‘evil-minded’

Durmukha (implied, addressing Durvāsā)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: Durmukha confronts the brāhmaṇa/sage with taunting words, gesturing aggressively; the dvija stands composed, embodying restraint amid threat.

D
Durvāsā
D
Durmukha
D
Dvija (brāhmaṇa)

FAQs

Threatening a brāhmaṇa-sage is portrayed as grave adharma that rebounds upon the aggressor.

Dvārakā’s dharmic realm is implied, where sacred persons are protected under the Lord’s guardianship.

No explicit ritual; the focus is ethical—condemning violence toward the twice-born and the saintly.