Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 56

Devanagari script

दत्त्वार्घ्यं गां च विप्राय मधुपर्कं स भक्तितः । विधिवद्भोजयामास षड्रसेन द्विजोत्तमम्

Transliteration

dattvārghyaṃ gāṃ ca viprāya madhuparkaṃ sa bhaktitaḥ | vidhivadbhojayāmāsa ṣaḍrasena dvijottamam

Translation

اس نے عقیدت کے ساتھ برہمن کو ارغیہ، ایک گائے اور مدھوپارک پیش کیا۔ پھر قاعدے کے مطابق چھ ذائقوں والے کھانوں سے اس برگزیدہ دِوِج کو کھانا کھلایا۔

Word by Word

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Kriya-viseshana (Adverbial to main verb/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund): having given

• अर्घ्यम्: arghya-offering (water of respect)
• अर्घ्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• गाम्: a cow
• गाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय (conjunction)

• विप्राय: to the Brahmin
• विप्राय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन

• मधुपर्कम्: madhuparka (honey-mixture offering)
• मधुपर्कम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मधु + पर्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (मधुना पर्कः/मधुयुक्तः पर्कः) पारिभाषिक-आतिथ्योपहारः

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भक्तितः: out of devotion
• भक्तितः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेत्वर्थे अव्ययीभाववत् (out of devotion)

• विधिवत्: properly, as prescribed
• विधिवत्: Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विधिवत् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb: according to rule)

• भोजयामास: fed/entertained with food
• भोजयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; णिच् (causative): 'caused to eat/fed'

• षड्रसेन: with the six tastes
• षड्रसेन: Karana (Instrument/means/करण)
• Type: Noun
• Root: षट् + रस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; द्विगु-समास (षड् रसाः यस्य/षड्रसः)

• द्विजोत्तमम्: the best of Brahmins
• द्विजोत्तमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषार्थ (श्रेष्ठः द्विजः)

Speaker

Narrator (contextual purāṇic narrator within Dvārakā Māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Kṛṣṇa offers arghya and madhuparka to a venerable brāhmaṇa, a cow is ceremonially gifted, and a formal meal of six tastes is served with attendants arranging vessels and leaf-plates.

Characters & Entities

• Kṛṣṇa
• Durvāsā
• Brāhmaṇa
• Arghya
• Madhuparka
• Go-dāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion expressed through righteous giving and hospitality becomes a means to peace, merit, and reconciliation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, where dharmic hospitality to sages is shown as integral to the site’s sanctity.

What ritualistic prescription is mentioned?

Arghya-offering, go-dāna (gift of a cow), madhuparka, and vidhivat bhojana (feeding a guest properly), including ṣaḍ-rasa foods.