Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

आत्मानमपि दास्यामि नाहं त्यक्ष्ये हरिं द्विज । बहुभिः सुकृतैः प्राप्तं कथं त्यक्ष्यामि केशवम्

ātmānamapi dāsyāmi nāhaṃ tyakṣye hariṃ dvija | bahubhiḥ sukṛtaiḥ prāptaṃ kathaṃ tyakṣyāmi keśavam

“اے دِوِج! میں اپنی جان تک دے دوں گا، مگر ہری کو نہیں چھوڑوں گا۔ بے شمار پُنّیہ کے پھل سے پائے ہوئے کیشو کو میں کیسے ترک کروں؟”

आत्मानम्self
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थे ‘also/even’
दास्यामिI will give
दास्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तम-पुरुष, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
त्यक्ष्येI will abandon
त्यक्ष्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
हरिम्Hari (Vishnu)
हरिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
द्विजO twice-born (brahmin)
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
बहुभिःby many
बहुभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग (सामान्य-रूप), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; ‘सुकृतैः’ इति विशेष्य-सामानाधिकरण
सुकृतैःby good deeds/merits
सुकृतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसु-कृत (प्रातिपदिक)
Formसमास: उपसर्ग-तत्पुरुष (सु + कृत); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
प्राप्तम्obtained
प्राप्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (धातु)
Formकृत्-प्रत्यय: क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘हरिम्/केशवम्’ प्राप्तम् (obtained) इति भावः
कथम्how
कथम्:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)
त्यक्ष्यामिshall I abandon
त्यक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
केशवम्Keshava (Vishnu)
केशवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

Bali (Daitya king)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: A powerful declaration: ‘I can give even myself, but I will not abandon Hari; Keśava is gained by many merits.’ The scene is a moral climax—devotion over all bargains.

B
Bali
H
Hari
K
Keśava

FAQs

Devotion to the Lord is portrayed as the highest treasure—more precious than one’s own body or possessions.

Within Dvārakā Māhātmya, Keśava’s presence is tied to Dvārakā’s sanctity as a supreme Vaiṣṇava kṣetra.

No direct ritual is given; the emphasis is on unwavering bhakti and refusal to renounce the Lord.