Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

Devanagari script

कुशतीर्थं ततो गच्छेत्स्नात्वा सन्तर्पयेत्पितॄन् । दानं दत्त्वा यथाशक्त्या निर्मलं लोकमाप्नुयात्

Transliteration

kuśatīrthaṃ tato gacchetsnātvā santarpayetpitṝn | dānaṃ dattvā yathāśaktyā nirmalaṃ lokamāpnuyāt

Translation

اس کے بعد وہ کُش تیرتھ جائے؛ اشنان کرکے ودھی کے مطابق پِتروں کو ترپت کرے۔ اپنی استطاعت کے مطابق دان دے کر وہ پاکیزہ لوک کو پاتا ہے۔

Word by Word

• कुशतीर्थम्: Kuśa-tīrtha (the sacred ford named Kuśa)
• कुशतीर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुश-तीर्थ (प्रातिपदिक; कुश + तीर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (कुशस्य तीर्थम्)

• ततः: then; thereafter
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अव्यय-प्रकारः—सम्बन्ध/क्रमवाचक (thereafter/from there)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (having bathed)

• सन्तर्पयेत्: should satisfy/offer oblations to
• सन्तर्पयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तृप् (धातु)
• Form: णिच्-प्रत्ययान्त causative (सन्तर्पयति), विधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• पितॄन्: the ancestors (pitṛs)
• पितॄन्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• दानम्: a gift; charity
• दानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (having given)

• यथाशक्त्या: according to (one’s) capacity
• यथाशक्त्या: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा-शक्ति (प्रातिपदिक; यथा + शक्ति)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्यय-प्रयोगः—क्रियाविशेषण (according to one’s ability)

• निर्मलम्: pure; spotless
• निर्मलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर्मल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (लोकम् इति विशेष्य)

• लोकम्: world; realm
• लोकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आप्नुयात्: should attain
• आप्नुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kuśatīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrim audience (implicit)

Visual Art Cues

Scene: At a tīrtha with kuśa grass growing along the bank, a pilgrim bathes, then offers tarpaṇa; afterward he gives alms to a needy person or brāhmaṇa, symbolizing yathāśakti charity and purified destiny.

Characters & Entities

• Kuśatīrtha
• Pitṛs
• Dāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purity is gained through a complete dharmic circuit—snāna, pitṛ-offerings, and charity in harmony.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kuśatīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathing, pitṛ-santarpana (tarpaṇa), and dāna according to one’s means.