Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

Devanagari script

स्थापयामास देवेशो लिंगमप्रतिमौजसम् । तस्मिन्स्नात्वा च लभते यस्मादिन्द्रपदं नरः

Transliteration

sthāpayāmāsa deveśo liṃgamapratimaujasam | tasminsnātvā ca labhate yasmādindrapadaṃ naraḥ

Translation

دیوتاؤں کے سردار نے بے مثال قوت والا لِنگ قائم کیا؛ وہاں اشنان کرنے سے انسان اندر کے مرتبے کو پا لیتا ہے۔

Word by Word

• स्थापयामास: (he) established/installed
• स्थापयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) + णिच् causative (प्रत्यय)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular); णिच्-प्रयोग (causative): ‘स्थापयति’ इत्यस्य लिट्-रूपम्

• देवेशः: the Lord of gods
• देवेशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव-ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः)

• लिङ्गम्: the liṅga (Śiva emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन

• अप्रतिमौजसम्: of incomparable power
• अप्रतिमौजसम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-प्रतिम-ओजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गम् इति); नञ्-तत्पुरुषः (प्रतिमा न यस्य) + ओजस्-सम्बन्धः

• तस्मिन्: in/at that (place)
• तस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी (7th case), एकवचन; अधिकरणे (locative)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund): ‘स्नात्वा’ = having bathed

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• लभते: obtains
• लभते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• यस्मात्: because of which/from which
• यस्मात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th case), एकवचन; हेतौ/अपादाने (because of/from which)

• इन्द्रपदम्: the status/position of Indra
• इन्द्रपदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र-पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (इन्द्रस्य पदम्)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Prahlāda (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Indrapada (snāna-tīrtha) / Indreśvara (liṅga)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Indra, radiant and regal, installs a powerful liṅga beside a gleaming sacred tank; pilgrims bathe at the steps, then approach the liṅga with offerings; the air feels charged with divine potency.

Characters & Entities

• Indra (Deveśa)
• Śiva-liṅga
• Indrapada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Snāna at a divinely founded tīrtha and reverence to the liṅga are said to elevate one toward heavenly merit and divine status.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indrapada tīrtha associated with an exceptionally potent Śiva-liṅga (later known as Indreśvara).

What ritualistic prescription is mentioned?

Tīrtha-snāna (bathing) at that place, in connection with the liṅga established by Indra.