Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 51

Devanagari script

नमस्ते जगदाधार सर्गस्थित्यंतकारिणे । सहस्रशिरसे तुभ्यं ब्रह्मणेऽनंतशक्तये

Transliteration

namaste jagadādhāra sargasthityaṃtakāriṇe | sahasraśirase tubhyaṃ brahmaṇe'naṃtaśaktaye

Translation

اے جگت کے آدھار، تخلیق و بقا و فنا کے کرنے والے، تجھے نمسکار۔ اے ہزار سروں والے، اے لامتناہی شکتی والے برہمن، تجھے نمسکار۔

Word by Word

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Prayojana (Salutation)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (निपात); नमस्कारार्थक

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-एकवचनरूप (enclitic); अत्र चतुर्थी (Dative) ‘to you’

• जगत्: of the world
• जगत्: Samasa-anga (Compound member)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन (समासपूर्वपदत्वेन)

• आधार: support
• आधार: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: आधार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• जगदाधार: O support of the world
• जगदाधार: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जगत् + आधार (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषसमास (जगतः आधारः); पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• सर्ग: creation
• सर्ग: Samasa-anga (Compound member)
• Type: Noun
• Root: सर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (समासाङ्ग)

• स्थिति: maintenance
• स्थिति: Samasa-anga (Compound member)
• Type: Noun
• Root: स्थिति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (समासाङ्ग)

• अन्त: end
• अन्त: Samasa-anga (Compound member)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (समासाङ्ग)

• कारिणे: to the doer
• कारिणे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: कारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (Dative), एकवचन; ‘to the doer’

• सर्गस्थित्यन्तकारिणे: to the one who causes creation, maintenance, and dissolution
• सर्गस्थित्यन्तकारिणे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: सर्ग + स्थिति + अन्त + कारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (सर्ग-स्थिति-अन्तं करोति इति); पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• सहस्र: a thousand
• सहस्र: Samasa-anga (Compound member)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (समासाङ्ग)

• शिरसे: to (the one with) head(s)
• शिरसे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: शिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• सहस्रशिरसे: to the thousand-headed one
• सहस्रशिरसे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: सहस्र + शिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहिसमास (सहस्रं शिरो यस्य); पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• तुभ्यम्: to you
• तुभ्यम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी, एकवचन

• ब्रह्मणे: to Brahman
• ब्रह्मणे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (प्रयोगे देवतावाचकः), चतुर्थी, एकवचन

• अनन्त: endless
• अनन्त: Samasa-anga (Compound member)
• Type: Adjective
• Root: अनन्त (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन (समासाङ्ग)

• शक्तये: to the power
• शक्तये: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• अनन्तशक्तये: to the one of infinite power
• अनन्तशक्तये: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अनन्त + शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयसमास (अनन्ता शक्ति:); स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

Speaker

Nṛga

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage audience

Visual Art Cues

Scene: The liberated king stands with folded hands before Kṛṣṇa, offering a cosmic hymn; behind Kṛṣṇa, a subtle suggestion of the thousand-headed, infinite-power form—Ananta/Viśvarūpa—radiates as the support of worlds.

Characters & Entities

• Kṛṣṇa (as Supreme/Brahman)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The liberated soul recognizes the Lord as the cosmic ground and the ultimate Brahman, worthy of surrender and praise.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The hymn occurs within Dvārakā Māhātmya, reinforcing Dvārakā as the city where the Supreme is directly worshipped and realized.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse models stuti (praise) and namaskāra (salutation) as devotional practice; no further rite is detailed.