Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

नृगो यत्र महीपालः कृकलासवपुर्धरः । कृष्णेन सह संगत्य संप्राप परमां गतिम्

nṛgo yatra mahīpālaḥ kṛkalāsavapurdharaḥ | kṛṣṇena saha saṃgatya saṃprāpa paramāṃ gatim

وہاں نِرگ نامی بادشاہ، جو چھپکلی کے جسم میں تھا، شری کرشن سے ملا؛ اور اسی ملاقات کے اثر سے اس نے اعلیٰ ترین حالت (پرَم گتی) حاصل کی۔

नृगःNṛga
नृगः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-सम्बन्ध (relative adverb: where)
महीपालःking, protector of the earth
महीपालः:
Apposition (to नृगः)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक) + पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महीपालः = भूमेः पालकः)
कृकलासवपुर्धरःbearing the body of a lizard
कृकलासवपुर्धरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृकलास (प्रातिपदिक) + वपुस् (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (कृकलासस्य वपुः धरति)
कृष्णेनwith Kṛṣṇa
कृष्णेन:
Sahakaraka/Instrument (Association)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahakaraka (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक-उपसर्ग/निपात (with)
संगत्यhaving met
संगत्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-गम् (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक-क्रिया (having met)
संप्रापattained
संप्राप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
परमाम्supreme
परमाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
गतिम्state, liberation
गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Prahlāda (continued)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (sages)

Scene: A massive lizard-bodied king lies near a sacred precinct in Dvārakā; Kṛṣṇa approaches with compassionate majesty, and the cursed being is released into a radiant, liberated form.

N
Nṛga
K
Kṛṣṇa
K
Kṛkalāsa Tīrtha
N
Nṛga Tīrtha

FAQs

Contact with Bhagavān Kṛṣṇa at a sanctified tīrtha is depicted as powerful enough to transform even a cursed condition into liberation.

Nṛga Tīrtha (Kṛkalāsa Tīrtha) associated with the Nṛga–Kṛṣṇa episode.

No explicit rite is stated here; the verse supports the tīrtha’s greatness through the exemplary liberation narrative of Nṛga.