Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

श्रोत्रियांश्च तथा वृद्धान्षट्कर्मनिरतान्सदा । बहुभृत्यकुटुम्बांश्च दरिद्रा्न्संयुतान्गुणैः

śrotriyāṃśca tathā vṛddhānṣaṭkarmaniratānsadā | bahubhṛtyakuṭumbāṃśca daridrā्nsaṃyutānguṇaiḥ

شروتریوں کو بھی، نیز بزرگوں کو، اور اُن کو جو ہمیشہ شٹ کرم (چھ مقررہ فرائض) میں لگے رہتے ہیں؛ اور اُن کو بھی جو بہت سے اہلِ خانہ و زیرِکفالت لوگوں کا بوجھ اٹھاتے ہیں—اگرچہ غریب ہوں، مگر صاحبِ اوصاف ہوں۔

श्रोत्रियान्learned Vedic scholars
श्रोत्रियान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्रोत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तथाalso
तथा:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/प्रकार-अव्यय (also/likewise)
वृद्धान्elders
वृद्धान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया, बहुवचन; ‘वृद्ध’ = aged/elder; (आमन्त्रयेत् इत्यस्य कर्म)
षट्कर्मनिरतान्engaged in the six duties
षट्कर्मनिरतान्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootषट्-कर्म-निरत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया, बहुवचन; ‘षट्कर्मसु निरतः’ = engaged in the six duties
सदाalways
सदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formनित्यत्ववाचक-अव्यय (always)
बहुभृत्यकुटुम्बान्those with many dependents/family members
बहुभृत्यकुटुम्बान्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु-भृत्य-कुटुम्ब (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया, बहुवचन; बहुव्रीहिः—‘बहवो भृत्याः यस्य कुटुम्बे/यस्य’ = having a family with many dependents
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
दरिद्रान्the poor
दरिद्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदरिद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया, बहुवचन; ‘poor’
संयुतान्endowed
संयुतान्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-√युज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्गे द्वितीया, बहुवचन; ‘गुणैः’ इति सह—endowed/connected
गुणैःwith virtues/qualities
गुणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/करण), बहुवचन

Bhartṛyajña (contextual continuation)

Type: kshetra

Listener: King (implied)

Scene: A line of invitees: an elderly brāhmaṇa with staff, a śrotriya holding Veda, and a modestly dressed poor brāhmaṇa with children nearby—each honored equally with water and seats.

Ś
Śrotriyas
E
Elders
Ṣaṭkarman (six duties)
Q
Qualified poor householders

FAQs

Ritual honor should recognize virtue and Vedic discipline, and it compassionately includes the virtuous poor burdened with dependents.

No specific tīrtha is mentioned; the verse details eligibility for śrāddha recipients.

Invite śrotriyas, elders, those practicing the six duties, and virtuous poor householders with many dependents.