Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 58
Devanagari script
गतानि तत्क्षणादेव सागरे पतितानि वै । प्रयत्नो हि प्रकर्तव्यो ह्यस्माभिस्त्वयान्वितैः
Transliteration
gatāni tatkṣaṇādeva sāgare patitāni vai | prayatno hi prakartavyo hyasmābhistvayānvitaiḥ
Translation
وہ اسی لمحے چلے گئے اور یقیناً سمندر میں جا گرے۔ اس لیے لازم ہے کہ ہم—تمہارے ساتھ مل کر—پورا جتن کریں۔
Word by Word
गतानिgone
गतानि:
Kriya (State predicate/भाव)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'gone' (वस्तूनि)
तत्that
तत्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (genitive) एकवचन; क्षणस्य विशेषण (of that)
क्षणात्from a moment
क्षणात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान (from a moment)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
सागरेin the ocean
सागरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण
पतितानिfallen
पतितानि:
Kriya (State predicate/भाव)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'fallen'
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
प्रयत्नःeffort
प्रयत्नः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृस्थानी विषय (effort as subject)
हिfor/indeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (reason/emphasis: 'for/indeed')
प्रकर्तव्यःmust be undertaken
प्रकर्तव्यः:
Kriya (Obligation predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootप्र + कृ (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: 'to be done'), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (must be made)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Karana (Agent-in-instrumental/कर्तृ-तृतीया)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया, बहुवचन; करण/सहकर्ता (by us)
त्वयाwith you/by you
त्वया:
Sahakari (Associate/सहकर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया, एकवचन; सहकर्ता (with you)
अन्वितैःaccompanied, joined
अन्वितैः:
Karana (Qualifier of agent/करणविशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्वित (प्रातिपदिक; क्त-कृदन्त from अन्वि + इ)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण—अस्माभिः (by us who are accompanied)
Speaker
Indra (Devarāṭ/Śakra) addressing Bali
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Samudra
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A sudden report: treasures have fallen into the ocean; leaders resolve that strenuous effort must be undertaken together.
Characters & Entities
I
Indra (implied)B
BaliS
Sāgara (ocean)FAQs
When loss occurs, dharma favors determined, cooperative effort rather than resignation.
No tīrtha is explicitly praised; the ocean (sāgara) appears as a narrative locus.
None; the instruction is practical—undertake focused effort (prayatna).