Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kedara Khanda›Adhyaya 9›Shloka 32
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 32

Devanagari script

श्रीभगवानुवाच । दुकोकलज्ञया सर्वं नस्यतीति किमद्भुतम् । ये पापिनो ह्यधर्मिष्ठाः केवलं विषयात्मकाः । पितरौ निंदितौ यैश्च निर्दैवात्वेन संशयः

Transliteration

śrībhagavānuvāca | dukokalajñayā sarvaṃ nasyatīti kimadbhutam | ye pāpino hyadharmiṣṭhāḥ kevalaṃ viṣayātmakāḥ | pitarau niṃditau yaiśca nirdaivātvena saṃśayaḥ

Translation

شری بھگوان نے فرمایا: بداعمالیوں کے پکنے سے سب کچھ برباد ہو جائے تو اس میں تعجب کیا؟ جو گنہگار اور نہایت بے دین ہیں، محض خواہشاتِ نفس میں ڈوبے رہتے ہیں، اور جنہوں نے ماں باپ کی بھی مذمت کی—وہ تقدیرِ الٰہی کے وجود ہی میں شک کر کے اسے جھٹلا دیتے ہیں۔

Word by Word
श्री-भगवान्the Blessed Lord
श्री-भगवान्:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + भगवान् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास — ‘the venerable Lord’
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद — ‘said’
दुकोकलज्ञयाby dukokalajñā (a kind of wrong/low understanding)
दुकोकलज्ञया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदुकोकलज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन — ‘by dukokalajñā’ (as cause/instrument)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — ‘everything’
नश्यतिperishes
नश्यति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√नश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद — ‘perishes’
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-सूचक-अव्यय (quotative particle)
किम्what
किम्:
Prashna (Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — प्रश्नार्थक ‘what?’
अद्भुतम्wonder (marvel)
अद्भुतम्:
Karta (Predicate nominal/कर्ता)
TypeNoun
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — ‘wonder’
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — ‘those who’
पापिनःsinful
पापिनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपापिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — ‘sinful’
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
अधर्मिष्ठाःvery unrighteous
अधर्मिष्ठाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधर्मिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — ‘most unrighteous’
केवलम्only
केवलम्:
Visheshana (Adverbial qualifier)
TypeIndeclinable
Rootकेवलम् (अव्यय)
Formपरिमाण/निश्चयार्थक-अव्यय (adverb: ‘only/merely’)
विषय-आत्मकाःabsorbed in sense-objects
विषय-आत्मकाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविषय (प्रातिपदिक) + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (विषयः आत्मा यस्य/विषयात्मकः) — ‘sense-object oriented’
पितरौthe two parents
पितरौ:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन — ‘the two parents (father and mother)’
निन्दितौreviled
निन्दितौ:
Kriya (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootनिन्दित (कृदन्त; √निन्द् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन — ‘reviled/condemned’
यैःby whom
यैः:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — ‘by whom’
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
निर्दैवात्वेनby godlessness
निर्दैवात्वेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनिर्दैवात्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन — ‘by (the doctrine/state of) godlessness’
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — ‘doubt’
Speaker

Śrī Bhagavān (Viṣṇu)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Brahmā and the assembled devas/ṛṣis (contextual)

Visual Art Cues

Scene: The Lord delivers a calm but stern teaching: evil deeds ripen into ruin; sinners absorbed in sense-objects revile parents and slide into denial of divine order.

Characters & Entities
Ś
Śrī Bhagavān (Viṣṇu)
P
Parents (pitṛ-mātṛ)

FAQs

Ruin follows the maturation of wrongdoing; dharma is upheld through self-control, honoring parents, and trust in moral order (daiva/karma).

This verse teaches karma and ethics rather than praising a specific tirtha; it occurs within the Kedārakhaṇḍa setting.

No formal ritual; the practical prescription is ethical conduct—avoid sin, restrain sense-obsession, and revere one’s parents.

←Previous Verse
Next Verse→