Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 53

Devanagari script

न कामयेऽन्यं च वरमाश्रये त्वत्पदांबुजम् । यथा तथा प्रदातव्यं यद्यस्ति च कृपा मयि

Transliteration

na kāmaye'nyaṃ ca varamāśraye tvatpadāṃbujam | yathā tathā pradātavyaṃ yadyasti ca kṛpā mayi

Translation

“میں کسی اور ور کا خواہاں نہیں؛ میں آپ کے کمل جیسے قدموں کی پناہ لیتا ہوں۔ جس طرح آپ مناسب سمجھیں، ویسا ہی عطا فرمائیں—اگر مجھ پر واقعی کرپا ہو۔”

Word by Word

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात

• कामये: I desire
• कामये: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कम्/कामय् (धातु)
• Form: लट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• अन्यम्: another
• अन्यम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वरम्)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपात

• वरम्: boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आश्रये: I take refuge in
• आश्रये: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-श्रि (धातु)
• Form: लट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• त्वत्-पदाम्बुजम्: your lotus-feet
• त्वत्-पदाम्बुजम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्वत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक) + अम्बुज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (त्वत्-पदस्य अम्बुजम् = your lotus-feet)

• यथा: as
• यथा: Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (correlative/relative adverb)

• तथा: so; accordingly
• तथा: Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (correlative adverb)

• प्रदातव्यम्: should be granted
• प्रदातव्यम्: Kriya (Obligation/विधेय)
• Type: Verb
• Root: प्र-दा (धातु)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Gerundive/Obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition/शर्त)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्त-निपात (conditional particle)

• अस्ति: is; exists
• अस्ति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपात

• कृपा: compassion
• कृपा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कृपा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• मयि: in me; towards me
• मयि: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Rāvaṇa speaking to Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: A quiet climax: Rāvaṇa renounces other boons and clings to Śiva’s lotus-feet; Śiva’s compassionate gaze and blessing dominate, with the liṅga as axis of stillness.

Characters & Entities

• Rāvaṇa
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śaraṇāgati (taking refuge) is presented as higher than bargaining for boons—placing oneself under Śiva’s will.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra-kṣetra, as the setting of the refuge-prayer to Śiva.

What ritualistic prescription is mentioned?

No external rite; the verse models inner devotion—refuge at the Lord’s feet and appeal to divine compassion.