Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

। लोमश उवाच । तदा च ते सुराः सर्व ऋषयोपि भयान्विताः । ईडिरे लिंगमैशं च ब्रह्माद्या ज्ञानविह्वलाः

Transliteration

| lomaśa uvāca | tadā ca te surāḥ sarva ṛṣayopi bhayānvitāḥ | īḍire liṃgamaiśaṃ ca brahmādyā jñānavihvalāḥ

Translation

لوماش نے کہا: تب تمام دیوتا اور رشی بھی خوف سے بھر گئے۔ انہوں نے ایشور کے حاکمانہ لِنگ کی ستائش کی؛ اور برہما وغیرہ بھی، جن کی سمجھ حیران و پریشان تھی، اسی کی حمد کرنے لگے۔

Word by Word

• लोमशः: Lomaśa (sage)
• लोमशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोमश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तदा: then
• तदा: Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम

• सुराः: gods
• सुराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (qualifying सुराः/ऋषयः)

• ऋषयः: sages
• ऋषयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-कारक-अव्यय (particle: also/even)

• भयान्विताः: filled with fear
• भयान्विताः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भय + अन्वित (कृदन्त; अन्वि/इ (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; समासः षष्ठी/तत्पुरुषार्थे (भयेन अन्विताः = endowed with fear)

• ईडिरे: praised
• ईडिरे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ईड् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

• लिङ्गम्: the liṅga (sign/emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• ऐशम्: of Īśa; divine
• ऐशम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ऐश (प्रातिपदिक; ईश-सम्बन्धी)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (लिङ्गम्)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• ब्रह्माद्याः: Brahmā and others
• ब्रह्माद्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; समासः (ब्रह्मा आदिः येषां ते) — ब्रह्मादयः

• ज्ञानविह्वलाः: bewildered about knowledge
• ज्ञानविह्वलाः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ज्ञान + विह्वल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; समासः (ज्ञानेन विह्वलाः = bewildered in/for knowledge)

Speaker

Lomaśa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Awe-struck devas and ṛṣis, faces tense with fear, gather before a radiant, sovereign Liṅga in a Himalayan shrine; Brahmā and other gods stand with folded hands, their pride dissolved.

Characters & Entities

• Lomaśa
• Devas (Gods)
• Ṛṣis (Sages)
• Śiva (Īśa)
• Liṅga
• Brahmā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Fear and confusion are resolved through devotion—praising and surrendering to Śiva as the sovereign Liṅga.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra (Kedārakhaṇḍa) is the setting; the verse foregrounds the Aiśa-Liṅga central to Śaiva pilgrimage.

What ritualistic prescription is mentioned?

Stuti (hymnic praise) of the Liṅga is implied as the devotional response.