Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45

Devanagari script

विशालं विमलं श्लक्ष्णं प्रसन्नतरमद्भुतम् । रम्यं च रमणीयं च दर्शनीयं महाप्रभम्

Transliteration

viśālaṃ vimalaṃ ślakṣṇaṃ prasannataramadbhutam | ramyaṃ ca ramaṇīyaṃ ca darśanīyaṃ mahāprabham

Translation

“وہ وسیع، بے داغ، نہایت ہموار، اور حد درجہ روشن و مسرّت بخش—عجیب؛ دلکش اور نہایت دل فریب، دیدنی، اور عظیم جلال و نور والا تھا۔”

Word by Word

• विशालम्: vast
• विशालम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विशाल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (तत्/मस्तकम् implied)

• विमलम्: pure, spotless
• विमलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विमल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण

• श्लक्ष्णम्: smooth
• श्लक्ष्णम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्लक्ष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण

• प्रसन्नतरम्: more serene/pleasing
• प्रसन्नतरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रसन्न (प्रातिपदिक) + तर (तद्धित/तुलनाप्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तुलनात्मक (comparative); विशेषण

• अद्भुतम्: marvelous
• अद्भुतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अद्भुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण

• रम्यम्: charming
• रम्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• रमणीयम्: delightful
• रमणीयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रमणीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• दर्शनीयम्: worthy to be seen
• दर्शनीयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दृश् (धातु) + अनीयर् (कृत्प्रत्यय)
• Form: अनीयर्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/passive potential), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण

• महाप्रभम्: greatly splendid
• महाप्रभम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा (अव्यय/उपसर्गवत्) + प्रभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय-समास ('great' + 'splendid'); विशेषण

Speaker

Brahmā (continuing speech)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devatās

Visual Art Cues

Scene: A close, reverent ‘verbal zoom’ on the liṅga-head: immense scale, flawless sheen, smooth surface, serene brilliance—an object of irresistible darśana.

Characters & Entities

• Brahmā
• Liṅga (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The divine is portrayed as supremely pure and worthy of darśana, inspiring reverence—though the surrounding narrative warns against misusing such praise for deceit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Within Kedārakhaṇḍa, the Liṅga’s splendor supports the sanctity of Kedāra as a Shaiva pilgrimage landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.