Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 35

Devanagari script

स्वर्गं गतस्तदा ब्रह्मा अवलोकनतत्परः । नापस्यत्तत्र लिंगस्य मस्तकं च विचक्षमः

Transliteration

svargaṃ gatastadā brahmā avalokanatatparaḥ | nāpasyattatra liṃgasya mastakaṃ ca vicakṣamaḥ

Translation

تب برہما تلاش میں یکسو ہو کر سَورگ گیا؛ مگر بڑی بصیرت کے باوجود وہاں اُس لِنگ کا شِکھر، یعنی اس کا مَستک، اسے نظر نہ آیا۔

Word by Word

• स्वर्गम्: to heaven
• स्वर्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• गतः: having gone/went
• गतः: Kriya (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (adverb of time)

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अवलोकनतत्परः: intent on observing
• अवलोकनतत्परः: Karta (Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अवलोकन + तत्पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; अवलोकने तत्परः (intent on looking)

• न: not
• न: Sambandha (negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध (negation particle)

• अपश्यत्: saw
• अपश्यत्: Kriya (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (adverb of place)

• लिङ्गस्य: of the liṅga
• लिङ्गस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• मस्तकम्: the top/head
• मस्तकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मस्तक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (conjunctive)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय (conjunction)

• विचक्षमः: though discerning/competent
• विचक्षमः: Karta (Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: विचक्षम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (able/skillful)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Brahmā in Svarga scans the heavens for the liṅga’s summit but finds nothing—only endless space and divine clouds.

Characters & Entities

• Brahmā
• Svarga
• Śiva-liṅga (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the creator-god’s vision cannot reach Śiva’s limit; the Infinite is not an object of ordinary sight or pride.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra-khaṇḍa’s liṅga-māhātmya, presenting Kedāra as a locus of the immeasurable Śiva principle.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.