Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 16

Devanagari script

तास्स्त्रियो वर्जिताः शंभो त्वादृशेन विपश्चिता

Transliteration

tāsstriyo varjitāḥ śaṃbho tvādṛśena vipaścitā

Translation

“پس اے شَمبھو! تم جیسے صاحبِ بصیرت مرد کے لیے عورتوں سے کنارہ کرنا ہی مناسب ہے۔”

Word by Word

• ताः: those
• ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• स्त्रियः: women
• स्त्रियः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ताः इति विशेष्य

• वर्जिताः: avoided; shunned
• वर्जिताः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वर्ज् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय-विशेषणवत् (are avoided)

• शंभो: O Śambhu
• शंभो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• त्वादृशेन: by one like you
• त्वादृशेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: त्वादृश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (विपश्चिता इति)

• विपश्चिता: by a wise one
• विपश्चिता: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विपश्चित् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; (विपश्चित्-शब्दस्य तृतीया एकवचन रूपम्)

Speaker

ṛṣibhāryā addressing Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The woman, now sounding like a moral counselor, addresses Śambhu: ‘therefore women are to be avoided by the discerning’; Śiva remains composed, embodying the teaching.

Characters & Entities

• Śambhu (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Discernment (viveka) and restraint are praised; the verse frames renunciation as protection from distraction on the spiritual path.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra’s sacred region (Kedārakhaṇḍa), where ascetic ideals and Śiva’s līlā reinforce the kṣetra’s sanctity.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; it implies a discipline of restraint akin to brahmacarya/vairāgya in ascetic conduct.