Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 79

तान्दृष्ट्वा सहसोत्थाय यमो धर्मभृतां वरः । पूजयामास तान्सर्वान्महेंद्रप्रतिमांस्तदा

tāndṛṣṭvā sahasotthāya yamo dharmabhṛtāṃ varaḥ | pūjayāmāsa tānsarvānmaheṃdrapratimāṃstadā

انہیں دیکھ کر یم، جو دھرم کے نگہبانوں میں سرفہرست تھا، فوراً اٹھ کھڑا ہوا اور پھر ان سب کی پوجا کی جو مہندر (اندَر) کی مانند درخشاں تھے۔

तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम् (accusative plural, masc.)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त-अव्ययम् (gerund/absolutive: having seen)
सहसाsuddenly
सहसा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्ययम् (adverb: suddenly)
उत्थायhaving risen
उत्थाय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootउत् + स्था (धातु) → उत्थाय (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त-अव्ययम् (gerund: having risen)
यमःYama
यमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (nominative singular, masc.)
धर्मभृताम्of the upholders of dharma
धर्मभृताम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + भृत् (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मं भृतः) (genitive plural, masc.)
वरःthe best
वरः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; यमस्य विशेषणम् (nominative singular, masc.)
पूजयामासworshipped/honored
पूजयामास:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परस्मैपदम्), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परिपूर्णभूतार्थे (perfect, 3rd person sg.)
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम् (accusative plural, masc.)
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; तान् इत्यस्य विशेषणम् (accusative plural, masc.)
महेंद्रप्रतिमान्like Mahendra (Indra)
महेंद्रप्रतिमान्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहेंद्र (प्रातिपदिक) + प्रतिम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; उपमान-तत्पुरुषः (महेंद्रस्य प्रतिमाः इव) (accusative plural, masc.)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb: then)

Narrator (contextual, likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Kedāra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Yama rises instantly from his seat, hands joined, offering worship to the radiant bull-mounted Śiva emissaries who shine like Indra.

Y
Yama
Ś
Śiva-dūtas
M
Mahendra (Indra)

FAQs

True dharma includes reverence: even cosmic judges honor the higher divine mandate of Śiva.

The Kedāra setting remains the narrative frame, reinforcing Shaiva sanctity tied to that region.

No direct prescription; the act shown is pūjā/ honoring as exemplary conduct.