Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 143

Devanagari script

किरातेन कृतं तत्र यथापूर्वमविस्खलम् । तां पूजां प्रपदाहत्य बिल्वपत्रं समर्पयत्

Transliteration

kirātena kṛtaṃ tatra yathāpūrvamaviskhalam | tāṃ pūjāṃ prapadāhatya bilvapatraṃ samarpayat

Translation

وہاں کیرات (شکاری) نے جو کچھ کیا تھا وہ پہلے ہی کی طرح بےخلل تھا۔ وہ اس پوجا کے پاس جا پہنچا اور بیل کے پتے نذر کیے۔

Word by Word

• किरातेन: by the Kirāta (hunter)
• किरातेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: किरात (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• कृतम्: done, performed
• कृतम्: Kriya (Predicative/क्रिया-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: कृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; (कर्मणि-भावः)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• यथापूर्वम्: as before, in the former manner
• यथापूर्वम्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा + पूर्व (प्रातिपदिक/अव्ययभाव)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषण

• अविस्खलम्: without faltering, flawlessly
• अविस्खलम्: Kriya-viseshana (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ + विस्खल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (अव्यभिचारि/अच्युत)

• ताम्: that
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• पूजाम्: worship, offering
• पूजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• प्रपदाहत्य: having (done) prapadāhatya (having struck/placed down at the feet)
• प्रपदाहत्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र + पद + आ-हन् (धातु) → आहत्य (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); उपसर्गयुक्त-धातु: आ-हन्; अर्थः ‘having struck/placed down’ (पाठभेद/दुर्लभ-रूप)

• बिल्वपत्रम्: a bilva leaf
• बिल्वपत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बिल्व + पत्र (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः: बिल्वस्य पत्रम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• समर्पयत्: offered, presented
• समर्पयत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-√अर्प् (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Narrator (within Sūta’s narration to the sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Naimiṣāraṇya sages (frame implied)

Visual Art Cues

Scene: A hunter (kirāta) calmly continues the established worship without faltering, stepping forward to place a bilva leaf upon the Śiva-liṅga, while others watch in astonishment.

Characters & Entities

• Kirāta
• Bilva
• Śiva (implied as recipient of pūjā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Simple, sincere offerings—like a bilva leaf—carry great devotional power when worship is steady and undisturbed.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kedāra Śivālaya context, highlighting the sanctity of offerings made at Śiva’s shrine.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bilvapatra-samarpana—offering bilva leaves to Śiva—as part of proper temple worship.