Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 88

Devanagari script

श्रवणं शैवशास्त्रस्य यदृच्छाजातमंतिके । शिवस्य लिंगरूपस्य स्वयंभुवो यदा तदा

Transliteration

śravaṇaṃ śaivaśāstrasya yadṛcchājātamaṃtike | śivasya liṃgarūpasya svayaṃbhuvo yadā tadā

Translation

وہیں قریب ہی، محض اتفاق سے، اس نے شَیو شاستر کی تعلیمات سن لیں؛ اور اسی وقت وہ شیو کے سویمبھو لِنگ روپ کے نزدیک تھا۔

Word by Word

• श्रवणम्: hearing
• श्रवणम्: कर्ता/विषय (Topic/Subject)
• Type: Noun
• Root: श्रवण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; भाववाचक-नाम

• शैवशास्त्रस्य: of the Śaiva scripture
• शैवशास्त्रस्य: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: शैव-शास्त्र (प्रातिपदिक-समाहार)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः (शिवसम्बन्धि शास्त्रम्)

• यदृच्छाजातम्: arisen by chance
• यदृच्छाजातम्: कर्ता-विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: यदृच्छा-जात (प्रातिपदिक-समाहार)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः (यदृच्छया जातम्); विशेषणम् (श्रवणम्)

• अन्तिके: nearby / in proximity
• अन्तिके: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: अन्तिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• शिवस्य: of Śiva
• शिवस्य: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• लिङ्गरूपस्य: of the liṅga-form
• लिङ्गरूपस्य: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग-रूप (प्रातिपदिक-समाहार)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः (लिङ्गं रूपं यस्य/लिङ्गरूपम्)

• स्वयंभुवः: of the self-manifest (one)
• स्वयंभुवः: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: स्वयंभू (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• यदा: when
• यदा: काल-सम्बन्ध (Temporal correlator)
• Type: Indeclinable
• Root: यदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (relative adverb: when)

• तदा: then
• तदा: काल-सम्बन्ध (Temporal correlator)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (correlative adverb: then)

Speaker

Lomaharṣaṇa/Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Svayaṃbhū-liṅga of Kedāra (implied)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Inside the mandapa, a svayaṃbhū liṅga radiates; a reciter expounds Śaiva-śāstra; the hunter sits at the edge, listening unknowingly, light touching his face.

Characters & Entities

• Śiva
• Svayaṃbhū Liṅga
• Śaivaśāstra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even accidental śravaṇa (hearing sacred teaching) in Śiva’s proximity carries transformative merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Śiva shrine featuring a svayaṃbhū (self-manifest) liṅga within the Kedāra sacred circuit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa of Śaiva teaching in the temple environment—an implicit devotional practice praised by the text.