Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 85

Devanagari script

तस्यां तस्य सुतो जातः श्वपचस्य दुरात्मनः । दुः सहो दुष्टनामात्मा सर्वधर्मबहिष्कृतः

Transliteration

tasyāṃ tasya suto jātaḥ śvapacasya durātmanaḥ | duḥ saho duṣṭanāmātmā sarvadharmabahiṣkṛtaḥ

Translation

اسی سے اُس بدباطن شَوپَچ کا ایک بیٹا پیدا ہوا۔ وہ نہایت ناقابلِ برداشت، بدخو اور بدنام، اور ہر طرح کے دھرم سے خارج کیا ہوا تھا۔

Word by Word

• तस्याम्: in her / in that (woman)
• तस्याम्: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• तस्य: of him / his
• तस्य: सम्बन्ध (Possessor)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• सुतः: son
• सुतः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

• जातः: was born
• जातः: क्रिया/विधेय (Predicate)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि/भूतभावे क्त-प्रत्ययान्तः (past participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम्

• श्वपचस्य: of a dog-cooker (outcaste)
• श्वपचस्य: सम्बन्ध (Possessor)
• Type: Noun
• Root: श्वपच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• दुरात्मनः: of the wicked-souled
• दुरात्मनः: सम्बन्ध (Genitive qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दुरात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (श्वपचस्य)

• दुःसहः: hard to endure
• दुःसहः: कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दुःसह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (सुतः)

• दुष्टनामात्मा: one whose name/nature is wicked
• दुष्टनामात्मा: कर्ता (Subject apposition)
• Type: Noun
• Root: दुष्ट-नामन्-आत्मन् (प्रातिपदिक-समाहार)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः (दुष्टं नाम यस्य सः/दुष्टनाम) + आत्मा; विधेय/विशेषणवत्

• सर्वधर्मबहिष्कृतः: excluded from all dharmas
• सर्वधर्मबहिष्कृतः: कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-धर्म-बहिष्कृत (प्रातिपदिक-समाहार)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः (सर्वधर्मेभ्यः बहिष्कृतः)

Speaker

Lomaharṣaṇa/Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A bleak domestic scene introducing the birth of a notorious outcaste-born son; shadows and harsh expressions foreshadow a life of transgression.

Characters & Entities

• Śvapaca
• Son (unnamed here)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A life alienated from dharma produces suffering and a hardened, destructive character.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra’s Śaiva sphere is the implied sacred setting where later contact with Śiva will transform destiny.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it continues the narrative background for the Śivarātri teaching.