Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 63

Devanagari script

पुष्पादिकं फलं गंधं तांबूलं भक्ष्यमृद्धिमत् । ये प्रयच्छंति लोकेऽस्मिन्रुद्रास्ते नात्र संशयः

Transliteration

puṣpādikaṃ phalaṃ gaṃdhaṃ tāṃbūlaṃ bhakṣyamṛddhimat | ye prayacchaṃti loke'sminrudrāste nātra saṃśayaḥ

Translation

جو لوگ اس دنیا میں پھول وغیرہ، پھل، خوشبو، تامبول (پان) اور عمدہ غذا نذر کرتے ہیں—جان لو کہ وہی بے شک رُدر ہیں؛ اس میں کوئی شک نہیں۔

Word by Word

• पुष्पादिकम्: flowers and the like
• पुष्पादिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुष्प + आदि + क (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘पुष्प-आदि’ इति तत्पुरुष/अव्ययीभाव-प्राय (पुष्पादि-वस्तु)

• फलम्: fruit
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• गन्धम्: fragrance/perfume
• गन्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गन्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• ताम्बूलम्: betel (offering)
• ताम्बूलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ताम्बूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• भक्ष्यम्: edible food
• भक्ष्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भक्ष्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• ऋद्धिमत्: prosperous/abundant
• ऋद्धिमत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ऋद्धि + मत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifier of भक्ष्यम्/समस्त-भोग्यवस्तूनि)

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• प्रयच्छन्ति: offer/give
• प्रयच्छन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + यम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणवत् (qualifier of लोके)

• रुद्राः: Rudras (forms of Rudra)
• रुद्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘ये’ इत्यस्य प्रत्युदाहरण (correlative)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation)

• अत्र: here/in this matter
• अत्र: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Predicate-noun/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Lomaśa (to the ṛṣis)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Śiva-kṣetra (generalized)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Devotees present trays of flowers, fruits, perfumes, betel, and rich foods before a Śiva-liṅga; the givers are subtly shown with Rudra-like radiance, suggesting their transformation through offering.

Characters & Entities

• Rudra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional giving (dāna) offered in a Śaiva spirit elevates the giver; such a donor is praised as Rudra-like.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra/Kedārakṣetra is the broader setting of the Kedārakhaṇḍa, where Śaiva merit and sacred practice are celebrated.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering/giving flowers, fruits, fragrances, tāmbūla, and abundant food as acts of dāna and devotional service.