Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 27

Devanagari script

तावत्तयोक्तश्चण्डोऽसावेहि शीघ्रं च भक्षय । अन्नं त्वदर्थमानीतमुपोष्य दिवसं मया

Transliteration

tāvattayoktaścaṇḍo'sāvehi śīghraṃ ca bhakṣaya | annaṃ tvadarthamānītamupoṣya divasaṃ mayā

Translation

تب اُس نے چنڈا سے کہا، “جلدی آؤ اور کھانا کھاؤ۔ میں نے تمہارے لیے یہ اناج لایا ہے، سارا دن اُپواس رکھ کر۔”

Word by Word

• तावत्: meanwhile
• तावत्: Kala (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: कालपरिमाणवाचक-अव्यय (so long/meanwhile)

• तया: by her
• तया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; सर्वनाम

• उक्तः: spoken to / addressed
• उक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु) → उक्त (कृदन्त, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)

• चण्डः: Caṇḍa (name)
• चण्डः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• असौ: this man / he
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• एहि: come
• एहि: Kriya (Command/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Kriya-viseshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• भक्षय: eat
• भक्षय: Kriya (Command/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: भक्ष् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अन्नम्: food
• अन्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• त्वदर्थम्: for you
• त्वदर्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: त्वद् (सर्वनाम) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव/तत्पुरुषप्रायः; अर्थे अव्ययवत् प्रयोगः (for your sake)

• आनीतम्: brought
• आनीतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आ-नी (धातु) → आनीत (कृदन्त, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)

• उपोष्य: having fasted
• उपोष्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: उप-वास् (धातु) → उपोष्य (कृदन्त, त्वा/ल्यप्)
• Form: अव्ययभावः; ल्यबन्त (gerund)

• दिवसम्: the day
• दिवसम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दिवस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्री/पुं (उभयलिङ्ग-प्रयोग), तृतीया (3rd), एकवचन; सर्वनाम

Speaker

Lomaharṣaṇa Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narration to sages)

Tirtha Mahatmya

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A devoted wife addresses her husband (named Caṇḍa) with urgency and care, offering food she carried, her face showing fatigue from fasting yet tenderness.

Characters & Entities

• Caṇḍa (husband)
• upavāsa (fasting)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Self-denial for the welfare of another—especially within dharmic bonds—is praised as a form of merit-bearing devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra-kṣetra, where the narrative frames ordinary household duty as spiritually luminous in a tīrtha context.

What ritualistic prescription is mentioned?

Fasting (upoṣa/upavāsa) is mentioned descriptively—she states she fasted through the day.