Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 100

Devanagari script

पवित्राण्येव पूज्यानि सर्वकामप्रदानि च । एतेषामपि सर्वेषां काश्मीरं हि विशिष्यते

Transliteration

pavitrāṇyeva pūjyāni sarvakāmapradāni ca | eteṣāmapi sarveṣāṃ kāśmīraṃ hi viśiṣyate

Translation

یہ سب پاکیزہ اور قابلِ پوجا ہیں، اور تمام مرادیں عطا کرتے ہیں۔ مگر ان سب میں کشمیری پتھر خاص طور پر ممتاز ہے۔

Word by Word

• पवित्राणि: pure; sacred
• पवित्राणि: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विशेषणम् (लिङ्गानि इति अनुवर्तते)

• एव: indeed
• एव: Avadhāraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (emphasis)

• पूज्यानि: worthy of worship
• पूज्यानि: Predicate/Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) + यत् (कृत् प्रत्यय)
• Form: कृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विधेय-विशेषण

• सर्वकामप्रदानि: granting all desires
• सर्वकामप्रदानि: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: सर्व + काम + प्रद (धातु) + अन्/इनि (प्रातिपदिक-निर्माण)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (सर्वान् कामान् प्रददाति इति)

• च: and
• च: Samuccaya
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• एतेषाम्: of these
• एतेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• अपि: also; even
• अपि: Samuccaya (Addition/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (particle: also/even)

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; विशेषणम् (एतेषाम् इत्यस्य)

• काश्मीरम्: Kashmiri stone (kāśmīra)
• काश्मीरम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काश्मीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• हि: indeed
• हि: Nipāta (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निश्चय/हेतुवाचक-अव्यय (particle: indeed/for)

• विशिष्यते: excels; is distinguished
• विशिष्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शिष् (धातु) + वि (उपसर्ग)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; भावे/कर्तरि प्रयोगः (stands out/excels)

Speaker

Kumāra (Skanda)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśmīra-śilā-liṅga (praised material)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A comparative display of many liṅgas of gem and metal, with one dark, lustrous Kāśmīra stone liṅga subtly emphasized as ‘viśiṣṭa’; devotees offer bilva leaves and lamps.

Characters & Entities

• Kāśmīra (stone/material)
• Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

All sanctified liṅgas are worship-worthy and fruitful, yet certain sacred materials are praised as especially potent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kedāra section’s Śaiva worship framework; the verse additionally references Kāśmīra as a renowned source-material.

What ritualistic prescription is mentioned?

Choose and worship a pure liṅga; Kāśmīra stone is recommended as superior among listed materials.