Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 21

शंकरं द्रष्टुकामांह किं वक्ष्ये तेन पृच्छिता । यो निंदति महादेवं निंद्यमानं श्रृणोति यः । तावुभौ नरके यातो यावच्चन्द्रदिवाकरौ

śaṃkaraṃ draṣṭukāmāṃha kiṃ vakṣye tena pṛcchitā | yo niṃdati mahādevaṃ niṃdyamānaṃ śrṛṇoti yaḥ | tāvubhau narake yāto yāvaccandradivākarau

“شنکر کو دیکھنے کی خواہش میں، جب وہ مجھ سے پوچھے گا تو میں کیا کہوں گی؟ جو مہادیو کی توہین کرتا ہے، اور جو اس کی توہین سنتا رہتا ہے—وہ دونوں چاند اور سورج کے قائم رہنے تک دوزخ میں جاتے ہیں۔”

शङ्करम्Śaṅkara
शङ्करम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
द्रष्टुकामाम्desirous to see (him)
द्रष्टुकामाम्:
Karta-viśeṣaṇa (Qualifier of ‘me’)
TypeAdjective
Rootद्रष्टु (तुमुन्-प्रत्ययान्त) + काम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (‘desirous to see’)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग/पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
किम्what
किम्:
Karma (Object of ‘say’)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
वक्ष्येshall I say
वक्ष्ये:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), उत्तम-पुरुष, एकवचन
तेनby him
तेन:
Karana/Kartṛ (Agent in passive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
पृच्छिता(I) being asked
पृच्छिता:
Kriya (Participial predicate)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘asked’
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
निन्दतिreviles
निन्दति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिन्द् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन
महादेवम्Mahādeva
महादेवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहā + देव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (‘great’ + ‘god’)
निन्द्यमानम्being reviled
निन्द्यमानम्:
Karma-viśeṣaṇa (Qualifier of Mahādeva)
TypeVerb
Rootनिन्द् (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त कर्मणि वर्तमान-कृदन्त (Present passive participle), पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शृणोतिhears
शृणोति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक
तौthose two
तौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
उभौboth
उभौ:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
नरकेin hell
नरके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
यातःgo (are consigned)
यातः:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, द्विवचनार्थे (पाठे ‘यातो’), ‘gone’
यावत्as long as
यावत्:
Kriya-viseshana (Limit)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय/सम्बन्ध-शब्द)
Formअवधिवाचक-अव्यय (until/as long as)
चन्द्रदिवाकरौthe moon and the sun
चन्द्रदिवाकरौ:
Karta (of implied ‘exist’) / Avadhi (limit marker)
TypeNoun
Rootचन्द्र + दिवाकर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; द्वन्द्व-समास (moon and sun)

Satī (internal reflection/utterance within the narrative, deduced)

Scene: Satī, resolute, speaks a stern dharmic maxim; the assembly freezes—some avert their eyes, others whisper—while the fire flares, mirroring the severity of the warning.

Ś
Śaṅkara (Śiva)
M
Mahādeva
M
Moon (Candra)
S
Sun (Divākara)

FAQs

Blasphemy of Mahādeva—and even passive participation by listening—violates dharma and brings severe karmic consequence.

No specific tirtha is named in this verse; it functions as a dharma-teaching within the Kedārakhaṇḍa narrative.

No formal ritual is prescribed; it gives an ethical injunction: do not revile Śiva and do not remain to hear such revilement.