Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kedara Khanda›Adhyaya 29›Shloka 12
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 12

Devanagari script

स सज्जमानोतिमहाबलो वै हंतुं तदा दैत्यपतिं च तारकम् । ब्रह्मास्त्रमुद्यम्य धनुर्गृहीत्वा मांधातृपुत्रो भुवनैकजेता

Transliteration

sa sajjamānotimahābalo vai haṃtuṃ tadā daityapatiṃ ca tārakam | brahmāstramudyamya dhanurgṛhītvā māṃdhātṛputro bhuvanaikajetā

Translation

تب وہ نہایت زورآور—ماندھاتری کا بیٹا، جہانوں کا یکتا فاتح—دانَووں کے سردار تارک کو قتل کرنے کو آمادہ ہوا۔ کمان تھام کر اس نے برہماستر بلند کیا۔

Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; pronoun
सज्जमानःpreparing/readying himself
सज्जमानः:
Karta (कर्ता) / Predicate adjective
TypeAdjective
Rootसञ्ज्/सज् (धातु) → सज्जमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/शानच्-प्राय), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘preparing/being ready’
अति-महा-बलःvery mighty
अति-महा-बलः:
Karta (कर्ता) / Appositional adjective
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय/उपसर्ग) + महा (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (महाबल = ‘greatly strong’) with अति- as intensifier; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
वैindeed
वै:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle)
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन) / Infinitival purpose
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (infinitive); ‘to kill’
तदाthen
तदा:
Adverbial (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
दैत्य-पतिम्the lord of the demons
दैत्य-पतिम्:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (दैत्यपतिः = ‘lord of demons’); पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तारकम्Tāraka
तारकम्:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; proper noun
ब्रह्म-अस्त्रम्the Brahmā-weapon
ब्रह्म-अस्त्रम्:
Karman (कर्म) / Object of gerund
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्मास्त्र = ‘Brahmā’s missile’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
उद्यम्यhaving brandished/raised
उद्यम्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootउद्-यम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having raised/brandished’
धनुःbow
धनुः:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (form identical to प्रथमा/द्वितीया); object of ‘having taken’
गृहीत्वाhaving taken/held
गृहीत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु) → गृही (णिच्/वृद्धि-प्रयोग)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having taken/held’
मांधातृ-पुत्रःthe son of Māndhātṛ
मांधातृ-पुत्रः:
Karta (कर्ता) / Apposition to सः
TypeNoun
Rootमांधातृ (प्रातिपदिक, proper) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (मांधातृपुत्र = ‘son of Māndhātṛ’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भुवन-एक-जेताthe sole conqueror of the worlds
भुवन-एक-जेता:
Karta (कर्ता) / Apposition
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक) + जेतृ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (भुवनैक = ‘of the worlds alone/unique’) + उपपद-तत्पुरुष (जेता ‘conqueror’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
Speaker

Narrator (Purāṇic narration within Māheśvarakhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedārakṣetra (contextual frame)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Mucukunda, son of Māndhātṛ, stands poised with bow drawn, lifting the Brahmāstra in a radiant aura; opposite looms Tāraka, lord of Dānavas, amid a charged sky.

Characters & Entities
M
Mucukunda
M
Māndhātṛ
T
Tāraka
B
Brahmāstra

FAQs

Power and sacred weapons must be used with discernment; dharma demands restraint even in righteous conflict.

Kedārakṣetra is the overarching sacred frame; the episode unfolds within the Kedārakhaṇḍa’s Śaiva pilgrimage geography.

None directly; the verse concerns the raising of a divine weapon (astra) rather than a vrata or tīrtha-rite.

←Previous Verse
Next Verse→