Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 25

Devanagari script

आजगाम महादैत्यो दैत्यसेनाभिरावृतः । रणदुंदुभयो नेदुस्तता प्रलयभीषणाः

Transliteration

ājagāma mahādaityo daityasenābhirāvṛtaḥ | raṇaduṃdubhayo nedustatā pralayabhīṣaṇāḥ

Translation

تب ایک بڑا دیو آیا، دانَووں کی فوجوں سے گھرا ہوا؛ جنگ کے نقّارے گونج اٹھے، قیامت کے ہول کی مانند ہولناک۔

Word by Word

• आजगाम: came, arrived
• आजगाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• महादैत्यः: the great demon
• महादैत्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महान् दैत्यः)

• दैत्यसेनाभिः: with demon armies
• दैत्यसेनाभिः: Sahakari (Accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक) + सेना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दैत्यानां सेना)

• आवृतः: surrounded, encompassed
• आवृतः: Kriya (Predicative/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: आ + वृ (धातु) → आवृत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘महादैत्यः’ इत्यस्य विशेषण

• रणदुन्दुभयः: war-drums
• रणदुन्दुभयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रण (प्रातिपदिक) + दुन्दुभि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (पाठे ‘रणदुंदुभयो’ = रणदुन्दुभयः) सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुष: रणस्य दुन्दुभयः

• नेदुः: resounded
• नेदुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नद् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• तताः: spread out, booming
• तताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘रणदुन्दुभयः’ इत्यस्य विशेषण (stretched/extended; here: loud/booming, spread out)

• प्रलयभीषणाः: terrifying like the dissolution (of the world)
• प्रलयभीषणाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रलय (प्रातिपदिक) + भीषण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘रणदुन्दुभयः’ इत्यस्य विशेषण; तत्पुरुष: प्रलयवत् भीषणाः

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrator

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrim-audience / sages (implied)

Visual Art Cues

Scene: A colossal daitya arrives with vast dānava armies; war-drums thunder, the sky darkens, banners whip in fierce wind—an atmosphere like dissolution.

Characters & Entities

• Mahādaitya
• Daitya-senā
• Raṇa-duṃdubhi
• Pralaya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma often announces itself with terror and noise, yet its rise becomes the occasion for divine intervention and the triumph of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is part of the Kedārakhaṇḍa storyline; it does not directly praise a specific tīrtha in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.