Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 74

Devanagari script

प्रहस्योवाच सा चंडी भूतानां तत्र श्रृण्वताम् । शंभोरुद्वहनार्थाय प्रेतारूढा व्रजाम्यहम्

Transliteration

prahasyovāca sā caṃḍī bhūtānāṃ tatra śrṛṇvatām | śaṃbhorudvahanārthāya pretārūḍhā vrajāmyaham

Translation

تب چنڈی مسکرا کر بولی—اور وہاں بھوت سن رہے تھے—“شمبھو کے اُدْوَہَن (رسمی برداری) کے لیے میں پریت پر سوار ہو کر روانہ ہوتی ہوں۔”

Word by Word

• प्रहस्य: having laughed
• प्रहस्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + हस् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund); ‘having laughed’

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• चण्डी: Caṇḍī
• चण्डी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चण्डी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• भूतानाम्: of the bhūtas
• भूतानाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन

• तत्र: there
• तत्र: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (there)

• शृण्वताम्: while (they) were listening
• शृण्वताम्: Sati-saptami/Genitive-absolute (Circumstantial/अधिकरणभाव)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन (genitive absolute: ‘while (they) were listening’)

• शम्भोः: of Śambhu (Śiva)
• शम्भोः: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• उद्वहनार्थाय: for the purpose of carrying (him) up
• उद्वहनार्थाय: Sampradana (Purpose/Dative/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: उद् + वहन (कृदन्त-प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; ‘उद्वहनस्य अर्थः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष; प्रयोजनार्थे (dative of purpose)

• प्रेतारूढा: mounted on a ghost
• प्रेतारूढा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रेत (प्रातिपदिक) + आरूढ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘प्रेते आरूढा’ इति सप्तमी-तत्पुरुष (mounted on a preta)

• व्रजामि: I go
• व्रजामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: व्रज् (धातु)
• Form: लट् (present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपदम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Caṇḍī (direct speech within Sūta’s narration; deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedārakṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Caṇḍī smiles serenely while declaring her mission; she rides a preta like a mount, moving in a purposeful ritual procession meant for Śambhu’s ceremonial honor; bhūtas listen in rapt attention.

Characters & Entities

• Caṇḍī
• Śambhu (Śiva)
• Bhūtas
• Preta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Service to Śiva (Śambhu) is portrayed as a sacred duty that sanctifies even fearsome symbols, turning them into instruments of divine purpose.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra/Kedāranātha, in the Kedāra-khaṇḍa’s celebration of Śiva’s presence and rites.

What ritualistic prescription is mentioned?

No prescriptive rite; it references Śiva’s udvahana (ceremonial conveyance/procession) as a sacred act.