Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 58

Devanagari script

जये त्वं विजये साध्वि प्रम्लोचेऽप्यथ सुन्दरि । सुलोचने महाभागे समीचीनं कृतं हि मे

Transliteration

jaye tvaṃ vijaye sādhvi pramloce'pyatha sundari | sulocane mahābhāge samīcīnaṃ kṛtaṃ hi me

Translation

“اے جَیا، اے وِجَیا، اے نیک بانو؛ اور تم بھی پرملوچا—اے حسین؛ اے سُلوچنا، اے نہایت بخت والی—جو میں نے کیا ہے وہ یقیناً درست اور مناسب ہے۔”

Word by Word

• जये: O Jaya
• जये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• विजये: O Vijaya
• विजये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विजया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• साध्वि: O virtuous one
• साध्वि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: साध्वी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• प्रम्लोचे: O Pramlocā
• प्रम्लोचे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रम्लोचा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• अपि: also, even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (particle: also/even)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)

• सुन्दरि: O beautiful one
• सुन्दरि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुन्दरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• सुलोचने: O fair-eyed one
• सुलोचने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुलोचना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—सु-लोचनानि यस्याः

• महाभागे: O very fortunate one
• महाभागे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाभागा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः—महान् भागः यस्याः

• समीचीनम्: proper, fitting
• समीचीनम्: Karma (Object complement/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: समीचीन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (कृतम् इत्यस्य)

• कृतम्: has been done
• कृतम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + कृत (क्त-कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भावे/कर्मणि प्रयोगः (it has been done)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निश्चय/हेतुवाचक-अव्यय (particle: indeed/for)

• मे: by me / my
• मे: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (here: षष्ठी—'by me/of me')

Speaker

Śivā (Pārvatī), addressing her sakhīs

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A conversational close-up: the speaker (contextually Devī addressing her companions) calls out Jaya, Vijaya, Pramlocā, Sulocanā, asserting that her action is proper; companions are individualized by gaze and ornament, set against austere mountains.

Characters & Entities

• Śivā (Pārvatī)
• Jaya
• Vijaya
• Pramlocā
• Sulocanā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Defending dharma and truth is ‘proper’; devotion expresses itself through clarity and moral courage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra-kṣetra, the setting of Śivā’s tapas and her dialogue with companions.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is direct speech within the narrative.