Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

सन्नृपुरे शङ्खकपद्मकाभ्यां संधारयंतं च विराजमानम् । कर्पूरगौरं शितिकंठमद्भुतं वृपान्वितं देववरं ददर्शुः

Transliteration

sannṛpure śaṅkhakapadmakābhyāṃ saṃdhārayaṃtaṃ ca virājamānam | karpūragauraṃ śitikaṃṭhamadbhutaṃ vṛpānvitaṃ devavaraṃ dadarśuḥ

Translation

اُس پاکیزہ دیویہ نگر میں انہوں نے ربِّ برتر کو جلوہ گر دیکھا؛ جو شَنکھ اور پَدْم تھامے ہوئے تھا، جلال سے درخشاں؛ کافور جیسی سپید روشنی والا، عجیب نیل کنٹھ، اور ہیبت و شان سے آراستہ۔

Word by Word

• सत्-नृपुरे: in the noble city
• सत्-नृपुरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक) + नृपुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—कर्मधारय (सत् नृपुरम्)

• शङ्ख-क-पद्मकाभ्याम्: with the conch and the lotus
• शङ्ख-क-पद्मकाभ्याम्: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शङ्ख (प्रातिपदिक) + क (प्रातिपदिक) + पद्मक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), द्विवचन; समासः—द्वन्द्व (शङ्खकपद्मके)

• संधारयन्तम्: holding
• संधारयन्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: सम्+धृ (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• विराजमानम्: shining, resplendent
• विराजमानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: वि+राज् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present middle participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• कर्पूर-गौरम्: camphor-white
• कर्पूर-गौरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कर्पूर (प्रातिपदिक) + गौर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—कर्मधारय (कर्पूर इव गौरः)

• शितिकण्ठम्: the blue-throated one
• शितिकण्ठम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिति (प्रातिपदिक) + कण्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—कर्मधारय (शितिः कण्ठः यस्य)

• अद्भुतम्: wonderful
• अद्भुतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अद्भुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• वृष-अन्वितम्: accompanied by the bull
• वृष-अन्वितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वृष (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (वृषेण अन्वितः)

• देव-वरम्: the best of gods
• देव-वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (देवानां वरः)

• ददर्शुः: they saw
• ददर्शुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपदम्

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa) describing the vision

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: In a luminous divine cityscape, the supreme Lord appears camphor-white yet blue-throated, radiant and majestic, holding conch and lotus—an intentionally syncretic, awe-inducing theophany witnessed by assembled beings.

Characters & Entities

• Śiva (Śitikaṇṭha)
• Conch (Śaṅkha)
• Lotus (Padma)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine darśana reveals the Lord as both awe-inspiring and compassionate—radiant purity (karpūra-gaura) joined with cosmic sacrifice (blue throat).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra’s sacred realm (Kedārakṣetra), presented as a divine abode where the gods gain vision of Śiva.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; the verse supports devotional visualization of the deity’s form as part of praise and remembrance.