Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 12

Devanagari script

अनया सह देवेश अनुज्ञां दातुर्महसि । श्रुत्वा तु वचनं तस्य देवदेवो महेश्वरः

Transliteration

anayā saha deveśa anujñāṃ dāturmahasi | śrutvā tu vacanaṃ tasya devadevo maheśvaraḥ

Translation

“اے دیویش، آپ کو چاہیے کہ اسے میرے ساتھ جانے کی اجازت عطا فرمائیں۔” اس کی بات سن کر دیودیو مہیشور نے جواب دیا۔

Word by Word

• अनया: with this (woman)
• अनया: Saha (Association/सह)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह/साकं-योगे), एकवचन

• सह: together with
• सह: Saha (Association/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: सहकारक-प्रयोगे अव्यय (postposition: 'with')

• देवेश: O Lord of gods
• देवेश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन; तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः)

• अनुज्ञाम्: permission
• अनुज्ञाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अनुज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• दातुम्: to give
• दातुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त infinitive (भावे); प्रयोजन/इच्छार्थकः

• अर्हसि: you should/are fit to
• अर्हसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान/Present), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)

• तु: then/indeed
• तु: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अन्वय-बोधक अव्यय (particle: 'but/indeed')

• वचनम्: the words
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• देवदेवः: God of gods
• देवदेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; तत्पुरुषः (देवानां देवः)

• महेश्वरः: Mahēśvara (Śiva)
• महेश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान् ईश्वरः)

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa-tradition) introducing Śiva’s response

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Implied sages/devotees

Visual Art Cues

Scene: Himālaya petitions Śiva for permission for ‘the maiden’ to accompany; Śiva listens attentively, poised to respond; the scene carries gentle concern and formality.

Characters & Entities

• Maheśvara
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even powerful beings seek proper consent and divine sanction; dharma values restraint and right permission.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The passage belongs to Kedārakhaṇḍa, framing the Kedāra (Kedarnath) sacred landscape, though this verse itself is dialogic rather than descriptive.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the focus is on anujñā (permission) and proper conduct.