Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

लोमश उवाच । वर्द्धमाना तदा साध्वी रराज प्रतिवासरम् । अष्टवर्षा यदा जाता हिमालयगृहे सती

Transliteration

lomaśa uvāca | varddhamānā tadā sādhvī rarāja prativāsaram | aṣṭavarṣā yadā jātā himālayagṛhe satī

Translation

لومش نے کہا: وہ سادھوی بڑھتی گئی تو ہر دن زیادہ درخشاں ہوتی گئی۔ جب ستی آٹھ برس کی ہوئیں تو وہ ہمالیہ کے گھر میں رہتی تھیں۔

Word by Word

• लोमशः: Lomaśa
• लोमशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोमश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• वर्द्धमाना: growing, increasing
• वर्द्धमाना: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वृध् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (साध्वी/सती)

• तदा: then
• तदा: Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण

• साध्वी: the virtuous lady
• साध्वी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: साध्वी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• रराज: shone
• रराज: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: राज् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• प्रतिवासरम्: day by day
• प्रतिवासरम्: Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रतिवासर (अव्ययभावे प्रातिपदिक; प्रति + वासर)
• Form: अव्ययीभावसमास; क्रियाविशेषण (adverb)

• अष्टवर्षा: eight years old
• अष्टवर्षा: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अष्ट-वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वयःपरिमाणवाचक; विशेषणम् (सती)

• यदा: when
• यदा: Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक सम्बन्धबोधक

• जाता: having become
• जाता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: जन् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘having become/being’

• हिमालयगृहे: in the house of Himālaya
• हिमालयगृहे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हिमालय-गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• सती: Satī
• सती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Lomaśa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Himavān-gṛha (Devī’s parental abode)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: (Contextual) interlocutors in Kedārakhaṇḍa frame

Visual Art Cues

Scene: Young Satī/Pārvatī in Himavān’s palace-home amid Himalayan grandeur; her radiance subtly increasing; attendants and family in reverent calm.

Characters & Entities

• Lomaśa
• Satī
• Himālaya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine virtue naturally radiates—purity and dharma are portrayed as increasing splendor day by day.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Himalayan sacred realm is foregrounded (Himālaya’s abode) within Kedāra Khaṇḍa’s broader tīrtha-geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it introduces the narrative voice (Lomaśa) and describes the Goddess’s growing radiance.