Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 24

Devanagari script

एतस्मिन्नंतरे दैत्याः प्रादुर्भूता ह्यविद्यया । विष्णुना हि बलिर्बद्धस्तथा ते वै महाबलाः

Transliteration

etasminnaṃtare daityāḥ prādurbhūtā hyavidyayā | viṣṇunā hi balirbaddhastathā te vai mahābalāḥ

Translation

اسی دوران، اَوِدیا (جہالت) کے سبب دَیتیہ ظاہر ہو گئے۔ بیشک وِشنو نے بَلی کو باندھ رکھا تھا؛ اور وہ (دَیتیہ) بھی اسی طرح بڑے زورآور تھے۔

Word by Word

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग (प्रयोगे), सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; सर्वनाम

• अन्तरे: in the interval, meanwhile
• अन्तरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; 'अन्तरे' = 'अवसरे/मध्ये'

• दैत्याः: demons (Daityas)
• दैत्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• प्रादुर्भूताः: appeared, manifested
• प्रादुर्भूताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्रादुर् + भू (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अर्थः—'प्रकटिताः/उत्पन्नाः'

• हि: indeed, for
• हि: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic/causal particle)

• अविद्यया: by ignorance
• अविद्यया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अविद्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• विष्णुना: by Viṣṇu
• विष्णुना: Karana (Instrument/Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्ता-हेतु), एकवचन

• हि: indeed
• हि: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• बलिः: Bali
• बलिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• बद्धः: bound
• बद्धः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: बन्ध् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तथा: thus, likewise
• तथा: Kriya-visheshaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• वै: indeed
• वै: Nipata (Particle/नipāta)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic)

• महाबलाः: very strong, mighty
• महाबलाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महाबल (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—'महच्च तत् बलं' / 'महान् बलवान्' (कर्मधारय)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa)

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: A shadowy emergence of daityas from a haze labeled ‘avidyā’; in a parallel vignette, Viṣṇu as Vāmana binds Bali, symbolizing dharma’s containment of unchecked might.

Characters & Entities

• Daityas
• Avidyā
• Viṣṇu
• Bali

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Avidyā gives rise to disruptive forces; divine governance (whether by Śiva or Viṣṇu) restrains adharma for the world’s welfare.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tirtha is named; this is a cosmic-history interlude within the Kedāra Himalayan narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.