Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 35

Devanagari script

प्रह्लादस्य वचः श्रुत्वा वामनो वाक्यमब्रवीत् । ब्रूहि विंध्यावले वाक्यं किं कार्यं ते करोम्यहम् । एवमुक्ता भगवता विंध्यावलिरभाषत

Transliteration

prahlādasya vacaḥ śrutvā vāmano vākyamabravīt | brūhi viṃdhyāvale vākyaṃ kiṃ kāryaṃ te karomyaham | evamuktā bhagavatā viṃdhyāvalirabhāṣata

Translation

پراہلاد کی بات سن کر وامن بھگوان نے فرمایا: “اے وِندھیاولی، کہو—تم مجھ سے کیا کام کرانا چاہتی ہو؟” یوں پروردگار کے مخاطب کرنے پر وِندھیاولی نے جواب دیا۔

Word by Word

• प्रह्लादस्य: of Prahlāda
• प्रह्लादस्य: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: प्रह्लाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

• वचः: speech, words
• वचः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to main action)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया (prior action)

• वामनः: Vāmana
• वामनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वामन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• वाक्यम्: statement
• वाक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriyā (Main verb)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• ब्रूहि: tell
• ब्रूहि: Kriyā (Command)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• विन्ध्यावले: O Vindhyāvalī
• विन्ध्यावले: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: विन्ध्यावली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

• वाक्यम्: a statement
• वाक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• किम्: what?
• किम्: Prashna (Interrogative)
• Type: Noun
• Root: किम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)

• कार्यम्: task, thing to be done
• कार्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)

• ते: for you / of you
• ते: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

• करोमि: I do
• करोमि: Kriyā (Main verb)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• एवम्: thus
• एवम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)

• उक्ता: having been addressed
• उक्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘addressed/said to’

• भगवता: by the Lord
• भगवता: Karana (Instrument/Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)

• विन्ध्यावली: Vindhyāvalī
• विन्ध्यावली: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विन्ध्यावली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• अभाषत: spoke
• अभाषत: Kriyā (Main verb)
• Type: Verb
• Root: भाष् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद

Speaker

Narrator and Vāmana (direct speech)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra (Kedārakhaṇḍa setting)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Vāmana, in brahmacārin guise, turns from Prahlāda to address Vindhyāvalī, inviting her to state her request; a divine court atmosphere with Garuḍa implied nearby.

Characters & Entities

• Prahlāda
• Vāmana
• Vindhyāvalī
• Bhagavān (Viṣṇu as Vāmana)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord remains accessible and compassionate, inviting even the distressed to state their need openly.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedārakhaṇḍa’s sacred narrative setting; the verse itself is character-dialogue.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.