Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 2

Devanagari script

त्वयोक्तोहं हितार्थाय यैर्वाक्यैश्चालितोऽस्म्यहम् । तव वाक्यं मम प्रीत्यै हितमप्यहितं भवेत्

Transliteration

tvayoktohaṃ hitārthāya yairvākyaiścālito'smyaham | tava vākyaṃ mama prītyai hitamapyahitaṃ bhavet

Translation

تم نے میری بھلائی کے لیے جو باتیں کہیں، انہی سے میں عمل پر آمادہ ہوا۔ مگر مجھے خوش کرنے کی خاطر تمہارا مشورہ—بھلائی کی نیت کے باوجود—نقصان دہ بھی بن سکتا ہے۔

Word by Word

• त्वया: by you
• त्वया: Kartr-karana (Agent-instrument/कर्तृकरण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• उक्तः: addressed
• उक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: कृदन्त-क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘spoken/addressed’

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• हितार्थाय: for (my) welfare/purpose of good
• हितार्थाय: Sampradana (Recipient/Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: हित + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजनार्थ (for the purpose)

• यैः: by which
• यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• वाक्यैः: by words
• वाक्यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• चालितः: impelled
• चालितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: चल् (धातु)
• Form: कृदन्त-क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘moved/impelled’

• अस्मि: am
• अस्मि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• वाक्यम्: word(s)
• वाक्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• प्रीत्यै: for (my) pleasure
• प्रीत्यै: Sampradana (Recipient/Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: प्रीति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

• हितम्: beneficial
• हितम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle/also/even)

• अहितम्: harmful
• अहितम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अहित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्

• भवेत्: might become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Daitya (the one addressed by Bhārgava; likely Daityendra in this episode)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The daitya acknowledges the guru’s welfare-intent but warns that advice given to please can turn harmful—an intense, introspective exchange between power and wisdom.

Characters & Entities

• Bhārgava (implied as 'you')
• Daitya (speaker)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even well-intentioned advice must be tested by dharma; pleasing someone is not the same as truly benefiting them.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedārakhaṇḍa’s broader sacred setting frames the teaching, but no single tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the focus is ethical discernment regarding guidance and action.