Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 47

Devanagari script

एवं प्रहस्य नमुचिरज्ञाय पुरंदरम् । सावज्ञं पुरतस्तस्थौ नमुचिर्दैत्यपुंगवः

Transliteration

evaṃ prahasya namucirajñāya puraṃdaram | sāvajñaṃ puratastasthau namucirdaityapuṃgavaḥ

Translation

یوں ہنستے ہوئے، نمُچی پُرندر (اِندر) کو نہ سمجھ سکا؛ بے ادبی و تحقیر کے ساتھ وہ اس کے سامنے آ کھڑا ہوا—دَیتیوں میں سانڈ سا نمُچی۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner: “thus”)

• प्रहस्य: having laughed
• प्रहस्य: Kriyāviśeṣaṇa (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र-हस् (धातु) → प्रहस्य (क्त्वान्त/ल्यबन्त अव्यय)
• Form: क्त्वान्त (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having laughed)

• नमुचिः: Namuci
• नमुचिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नमुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन

• अज्ञाय: having known
• अज्ञाय: Kriyāviśeṣaṇa (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: आ-ज्ञा (धातु) → अज्ञाय (क्त्वान्त/ल्यबन्त अव्यय)
• Form: क्त्वान्त (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having known/realized)

• पुरंदरम्: Purandara (Indra)
• पुरंदरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरंदर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन

• सावज्ञम्: with contempt, disdainfully
• सावज्ञम्: Kriyāviśeṣaṇa (Manner/attitude)
• Type: Adjective
• Root: स-अवज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सह अवज्ञया/अवज्ञासहितम्); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन; विशेषणम्

• पुरतः: in front
• पुरतः: Adhikaraṇa (Locative sense)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place: in front)

• तस्थौ: stood
• तस्थौ: Kriyā (Main verb)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• नमुचिः: Namuci
• नमुचिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नमुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन (पुनरुक्त-कर्ता)

• दैत्यपुंगवः: the foremost of the demons
• दैत्यपुंगवः: Karta (Apposition to subject)
• Type: Noun
• Root: दैत्य + पुंगव (प्रातिपदिके)
• Form: तत्पुरुष-समास (दैत्येषु पुंगवः = among demons, a bull/leader); पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन

Speaker

Sūta/Lomaharṣaṇa (narrator, per Māheśvarakhaṇḍa convention)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (narrative frame)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Namuci, the daitya-champion, stands before Indra with a mocking laugh and contemptuous posture; the battlefield is tense, with Devas poised behind Indra and stormy sky omens.

Characters & Entities

• Namuci
• Indra (Purandara)
• Daityas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ignorance of dharma’s strategy breeds contempt; pride becomes the immediate cause of ruin.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedārakhaṇḍa provides the sacred narrative container; this line is not a direct tirtha-glorification verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.