Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 24

Devanagari script

छेदिताः स्फोटिताश्चैव केचिच्छस्त्रैर्द्विधा कृताः । नाराचैश्च तथा केचिच्छस्त्रास्त्रैः शकलीकृताः

Transliteration

cheditāḥ sphoṭitāścaiva kecicchastrairdvidhā kṛtāḥ | nārācaiśca tathā kecicchastrāstraiḥ śakalīkṛtāḥ

Translation

کچھ ہتھیاروں سے کٹ گئے، کچھ چکناچور ہو گئے، اور کچھ کو اسلحہ نے دو ٹکڑے کر دیا؛ اسی طرح کچھ لوہے کے تیروں (نارچ) اور شستر و استر سے ریزہ ریزہ کر دیے گئے۔

Word by Word

• छेदिताः: cut
• छेदिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: छेदित (कृदन्त; धातु √छिद्, क्त-प्रत्यय)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine); भूतकृदन्त — ‘cut’

• स्फोटिताः: smashed
• स्फोटिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्फोटित (कृदन्त; धातु √स्फुट्/√स्फोट्, क्त-प्रत्यय)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुंलिङ्ग; भूतकृदन्त — ‘burst/smashed’

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निश्चय/अवधारण-अव्यय (emphatic particle)

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine); अनिश्चितवाचक-सर्वनाम — ‘some’

• शस्त्रैः: by weapons
• शस्त्रैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)

• द्विधा: into two (in two parts)
• द्विधा: Prakara (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: द्विधा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)

• कृताः: made
• कृताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृदन्त; धातु √कृ, क्त-प्रत्यय)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुंलिङ्ग; भूतकृदन्त — ‘made’ (i.e., made into two)

• नाराचैः: by iron arrows
• नाराचैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नाराच (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकार/अनुक्रमवाचक-अव्यय (adverb: likewise/so)

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुंलिङ्ग; अनिश्चितवाचक — ‘some’

• शस्त्रास्त्रैः: by weapons and missiles
• शस्त्रास्त्रैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शस्त्र (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); इतरेतर-द्वन्द्वः — ‘weapons and missiles’

• शकलीकृताः: shattered into fragments
• शकलीकृताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शकली (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त; √कृ, क्त)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुंलिङ्ग; नामधातु/कृदन्तार्थ — ‘made into pieces’

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra (contextual frame)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A brutal close-up of combat: bodies cut, shattered, split; iron arrows and missiles tear through armor, with fragments and broken weapons scattered across the ground.

Characters & Entities

• Nārāca

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Violence fractures bodies and communities alike; Purāṇic narrative warns that pride-driven war leads to ruin.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kedārakhaṇḍa context implies Kedāra’s sacred landscape, but the verse itself is not praising a particular tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual prescription is given here.