Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kedara Khanda›Adhyaya 14›Shloka 30
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30

Devanagari script

निद्रापायगता यद्वदुत्थितास्ते तदाऽसुराः । उत्थितः स बलिः प्राह भार्गवं ह्यमितद्युतिम्

Transliteration

nidrāpāyagatā yadvadutthitāste tadā'surāḥ | utthitaḥ sa baliḥ prāha bhārgavaṃ hyamitadyutim

Translation

گویا نیند اتر گئی ہو، وہ اسور اسی وقت اٹھ کھڑے ہوئے۔ پھر بلی اٹھا اور بے پایاں جلال والے بھارگو سے بولا۔

Word by Word
निद्रापायगताhaving their sleep gone
निद्रापायगता:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootनिद्रा-अपाय-गत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural; समास: निद्रायाः अपायः (निद्रापाय) + गत (क्त) ‘gone from sleep/with sleep departed’
यद्वत्just as
यद्वत्:
Upamāna marker
TypeIndeclinable
Rootयद्वत् (अव्यय)
Formउपमानार्थक अव्यय — indeclinable ‘just as’
उत्थिताःarisen
उत्थिताः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्-√स्था (धातु) → उत्थित (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural; PPP ‘risen/awakened’
तेthey
ते:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural (pronoun)
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय — adverb of time ‘then’
असुराःthe asuras
असुराः:
Karta (Subject apposition)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
उत्थितःhaving risen
उत्थितः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्-√स्था (धातु) → उत्थित (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular; PPP ‘risen’
सhe
स:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular (pronoun)
बलिःBali
बलिः:
Karta (Subject apposition)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular
प्राहsaid
प्राह:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु) → प्राह (लिट्/परिपूर्णभूत-रूप)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘प्राह’ इति विशेषरूप — Perfect, 3rd person, Singular; ‘said/spoke’
भार्गवम्to Bhārgava (Śukra)
भार्गवम्:
Karma (Addressee)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
हिindeed
हि:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (हेतौ/निश्चये) — particle ‘indeed/for’
अमितद्युतिम्of immeasurable radiance
अमितद्युतिम्:
Karma (Addressee qualifier)
TypeAdjective
Rootअमित-द्युति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular; समास: अमितः द्युतिः यस्य/अमिता द्युतिः (वर्णनात्मक) ‘of immeasurable splendor’
Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Asuras rise as if waking from sleep; Bali stands up among them, turning toward the radiant Bhārgava Śukra to speak; the atmosphere shifts from battlefield stillness to charged dialogue.

Characters & Entities
A
Asuras
B
Bali
B
Bhārgava (Śukra)

FAQs

Life restored without inner dignity or dharma can still leave sorrow unresolved—setting up Bali’s lament that follows.

Kedāra-kṣetra remains the textual setting in Kedārakhaṇḍa; this verse is narrative dialogue preparation.

None.

←Previous Verse
Next Verse→