Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 23

तदा महोत्सवो विप्रा देवलोके महानभूत् । शंखाश्च पटहाश्चैव मृदंगा मुरजा अपि । तथानकाश्च भेर्यश्च नेदुर्दुंदुभयः समम्

tadā mahotsavo viprā devaloke mahānabhūt | śaṃkhāśca paṭahāścaiva mṛdaṃgā murajā api | tathānakāśca bheryaśca nedurduṃdubhayaḥ samam

اے وِپرو (برہمنو)، تب دیولोक میں ایک عظیم مہوتسو برپا ہوا۔ شنکھ، پٹہہ، مِردنگ، مُرج، نیز ناک اور بھیری—اور دُندُبھیاں—سب ایک ساتھ ہم آہنگ گونج اٹھیں۔

तदाthen
तदा:
Time (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक)
महोत्सवःa great festival
महोत्सवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + उत्सव (प्रातिपदिके)
Formसमासः: महान् उत्सवः (कर्मधारय); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
विप्राःO brāhmaṇas / brāhmaṇas
विप्राः:
Addressed/Participant (सम्बोधन/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; सम्भोधनार्थे अपि प्रयुज्यते
देवलोकेin the world of the gods
देवलोके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेवलोक (प्रातिपदिक)
Formसमासः: देवानां लोकः (षष्ठी-तत्पुरुष); पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
महान्great
महान्:
Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषणम् (महोत्सवस्य)
अभूत्was; occurred
अभूत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन
शंखाःconches
शंखाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशंख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन
and
:
Conjunction (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formअव्यय (समुच्चय)
पटहाःkettledrums
पटहाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपटह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन
and
:
Conjunction (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formअव्यय (समुच्चय)
एवindeed
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
Formअव्यय (अवधारण)
मृदंगाःmṛdaṅga drums
मृदंगाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमृदंग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन
मुरजाःmuraja drums
मुरजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुरज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन
अपिalso
अपि:
Addition (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात)
Formअव्यय (समुच्चय)
तथाlikewise
तथा:
Addition (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/तुल्यतावाचक)
अनकाःanaka drums
अनकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन
and
:
Conjunction (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formअव्यय (समुच्चय)
भेर्यःkettle-drums (bherīs)
भेर्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभेरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन
and
:
Conjunction (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formअव्यय (समुच्चय)
नेदुःresounded
नेदुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनद् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परस्मैपद), प्रथमपुरुष, बहुवचन
दुंदुभयःdundubhi drums
दुंदुभयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदुंदुभि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; (पाठे ‘दुंदुभयः’ = दुंदुभयः/दुंदुभयः इति बहुवचनरूपम्)
समम्together; in unison
समम्:
Manner (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootसमम् (अव्यय)
Formअव्यय (समानार्थक क्रियाविशेषण)

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Listener: Brāhmaṇas addressed ('viprāḥ')

Scene: A grand celestial festival: conches blown, kettle-drums and dundubhis thunder in unison; musicians with mṛdaṅga and muraja; the sky over devaloka vibrates with auspicious sound.

D
Devaloka (heaven)
Ś
Śaṅkha
P
Paṭaha
M
Mṛdaṅga
M
Muraja
B
Bherī
D
Dundubhi

FAQs

When dharma is restored, even the heavens celebrate; cosmic order is marked by sacred sound and joy.

The Kedārakhaṇḍa frames the episode within Kedāra’s sacred landscape, though this verse depicts Devaloka’s celebration.

No direct rite is prescribed; the verse depicts auspicious musical celebration (maṅgala-vādya) as a sign of victory.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App