Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 76

Devanagari script

एवं संक्रीडमानास्ते भूतप्रमथराक्षसाः । रणे तस्मिन्महारौद्रे देवासुरसमागमे

Transliteration

evaṃ saṃkrīḍamānāste bhūtapramatharākṣasāḥ | raṇe tasminmahāraudre devāsurasamāgame

Translation

یوں اُس نہایت ہولناک میدانِ جنگ میں، جہاں دیوتا اور اسور آمنے سامنے ہوئے، بھوت، پرمَتھ اور راکشس کھیلتے کودتے پھر رہے تھے۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (indeclinable adverb of manner)

• संक्रीडमानाः: playing/sporting
• संक्रीडमानाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम् + क्रीड् (धातु) → संक्रीडमान (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तरि प्रयोग (acting as subject-qualifier)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• भूतप्रमथराक्षसाः: bhūtas, pramathas, and rākṣasas
• भूतप्रमथराक्षसाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भूत + प्रमथ + राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (समाहार/इतरेतर-द्वन्द्व); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• रणे: in battle
• रणे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (locative)

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण (qualifying रण)

• महारौद्रे: very fierce
• महारौद्रे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: महा + रौद्र (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण (qualifying रण)

• देवासुरसमागमे: at the meeting/encounter of gods and asuras
• देवासुरसमागमे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देव + असुर + समागम (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (देव-असुरयोः समागमः); पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण

Speaker

Lomaśa (contextual narrator)

Visual Art Cues

Scene: A terrifying battlefield where bhūtas, pramathas, and rākṣasas whirl and ‘play’ amid clashing devas and asuras; dust, weapons, and supernatural attendants of Rudra fill the sky.

Characters & Entities

• Bhūta
• Pramatha
• Rākṣasa
• Deva
• Asura

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The cosmos responds to moral upheaval; Purāṇic narrative shows how adharma disturbs even unseen realms.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in the verse; the setting is the Kedārakhaṇḍa sacred Himalayan milieu.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.