Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 5
Devanagari script
मयूरान्राजहंसांश्च कुक्कुटांश्च तथा परे । केचिद्धयान्समारूढा उष्ट्रानश्वतरानपि
Transliteration
mayūrānrājahaṃsāṃśca kukkuṭāṃśca tathā pare | keciddhayānsamārūḍhā uṣṭrānaśvatarānapi
Translation
اور کچھ موروں، راج ہنسوں اور مرغوں پر سوار تھے۔ بعض تیز رفتار گھوڑوں پر چڑھے، اور اونٹوں اور خچروں پر بھی۔
Word by Word
मयूरान्peacocks
मयूरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमयूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
राजहंसान्royal swans/geese
राजहंसान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराजहंस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय-बोधक (conjunction)
कुक्कुटान्cocks/roosters
कुक्कुटान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुक्कुट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय-बोधक (conjunction)
तथाlikewise
तथा:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (likewise)
परेothers
परे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘others’
केचित्some
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अनिश्चितवाचक (some)
हयान्horses
हयान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
समारूढाःmounted upon
समारूढाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + रुह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘केचित्’)
उष्ट्रान्camels
उष्ट्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउष्ट्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
अश्वतरान्mules
अश्वतरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअश्वतर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/अपि-कार (also/even)
Speaker
Lomaśa (continuing narration)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A surreal cavalcade: riders on peacocks with iridescent tails, royal swans gliding as mounts, even cock-riders; alongside, camels and mules add earthy contrast to the celestial spectacle.
Characters & Entities
P
PeacocksR
Royal swans (rājahaṃsa)C
CocksH
HorsesC
CamelsM
MulesFAQs
It portrays the vast variety of forces marshalled for conflict, suggesting the many forms through which adharma seeks dominance.
No tirtha is explicitly glorified in this verse.
None.