Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

तथान्यत्पीतवर्णं च नीलं च शुभलक्षणम् । पिंगलं च तथा शुभ्रं गणेशस्य शुभाननम्

Transliteration

tathānyatpītavarṇaṃ ca nīlaṃ ca śubhalakṣaṇam | piṃgalaṃ ca tathā śubhraṃ gaṇeśasya śubhānanam

Translation

اسی طرح ایک اور چہرہ زرد رنگ کا ہے؛ ایک نیلا ہے جو مبارک نشانیاں رکھتا ہے؛ ایک سنہرا مائل ہے اور ایک سفید—یوں گنیش کے یہ سب مبارک چہرے ہیں۔

Word by Word

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial/अव्यय-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb: 'thus/likewise')

• अन्यत्: another (one)
• अन्यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; विशेषण ('other')

• पीत-वर्णम्: yellow-colored
• पीत-वर्णम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पीत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पा 'to drink' → पीत) + वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; कर्मधारय-समास ('yellow-colored')

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• नीलम्: blue/dark
• नीलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नील (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• शुभ-लक्षणम्: having auspicious marks
• शुभ-लक्षणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; कर्मधारय-समास ('auspicious-marked')

• पिङ्गलम्: tawny/reddish-brown
• पिङ्गलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पिङ्गल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial/अव्यय-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb: 'likewise')

• शुभ्रम्: bright white
• शुभ्रम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; विशेषण

• गणेशस्य: of Gaṇeśa
• गणेशस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गणेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

• शुभ-आननम्: auspicious face
• शुभ-आननम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शुभ (प्रातिपदिक) + आनन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; कर्मधारय-समास ('auspicious face')

Speaker

Maheśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra / Kedārakṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A five-faced Gaṇeśa where the non-central faces display distinct colors—yellow, blue, tawny, and white—each with auspicious signs, forming a radiant mandala of protection.

Characters & Entities

• Gaṇeśa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Multiple colors and faces signify the deity’s all-encompassing auspicious power and many modes of grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None directly; it continues the Gaṇeśa dhyāna teaching within the Kedārakhaṇḍa context.

What ritualistic prescription is mentioned?

A dhyāna/visualization detail: contemplate Gaṇeśa’s various faces and their colors as part of worship.